ศาลาชุมนุม

[Nan]

If you leave out จง can you still imagine it there? and not specify the day more than วันนี้?

The word จง is used as a suggestion, so. it'd better to be there.

วันเวลาที่มี implies the time you have right now, so, no need to add วันนี้ that would make it sounds redundant.

That's is what I thought it meant, the phrase which I said might describe looting was น้ำขึ้นเร่งตักตวง. It comes from one of the first phrases suggested in the original post, น้ำขึ้นรีบตัก .

If that could work then it seemed that ตักตวง could convey the meaning wanted.

ตัก and ตักตวง are not the same. So, น้ำขึ้นเร่งตักตวง is not equal to น้ำขึ้นรีบตัก.

I don't think these sayings could work in this case.

Examples for using ตักตวง ;

ในช่วงที่ลูกยังเล็ก เป็นช่วงที่เราควรตักตวงเวลาที่จะได้อยู่กับลูกให้มากที่สุด

ในขณะที่ยังมีชีวิตอยู่ เราควรตักตวงความสุขที่เรามีให้เต็มที่ อย่าเอาความทุกข์มาบั่นทอนให้ความสุขของเราลดน้อยลง

[Tgeezer]

ตัก and ตักตวง are not the same. So, น้ำขึ้นเร่งตักตวง is not equal to น้ำขึ้นรีบตัก.

I don't think these sayings could work in this case.

Examples for using ตักตวง ;

ในช่วงที่ลูกยังเล็ก เป็นช่วงที่เราควรตักตวงเวลาที่จะได้อยู่กับลูกให้มากที่สุด

ในขณะที่ยังมีชีวิตอยู่ เราควรตักตวงความสุขที่เรามีให้เต็มที่ อย่าเอาความทุกข์มาบั่นทอนให้ความสุขของเราลดน้อยลง

I realize that literally it is wrong, but if the writer had sufficient credibility, was called Shakespeare for instance, people would be tripping over one another to make it work.
You have used ตักตวง in a way which says 'don't squander time'/ 'a particular situation' which seems could be made to fit the meaning needed.

I have suggested that in น้ำขึ้นรีบตัก, the reader could not see any reason for haste to get water; Thailand is not a desert, if water is likely to be hard to get man has the wit to store it.
So what could ตัก mean? Take the more familiar น้ำขึ้นปลากินมดฯ which suggests that when the water is high fish are abundant and man should take advantage of that for his benefit, so maybe ตัก stands for ตักตวงปลา .
Not a Thai way of thinking perhaps.

[Nan]

You have used ตักตวง in a way which says 'don't squander time'/ 'a particular situation' which seems could be made to fit the meaning needed.

I don't think I used it in a way which says 'don't squander time' though.

It means 'to gather those happiness or good time as much as you can'.

I have suggested that in น้ำขึ้นรีบตัก, the reader could not see any reason for haste to get water; Thailand is not a desert, if water is likely to be hard to get man has the wit to store it.
So what could ตัก mean? Take the more familiar น้ำขึ้นปลากินมดฯ which suggests that when the water is high fish are abundant and man should take advantage of that for his benefit, so maybe ตัก stands for ตักตวงปลา .

I think you have mixed up with so many things.

The saying น้ำมาปลากินมด น้ำลดมดกินปลา literally means 'when the water is high, ants would be fishes' food. when the water is low, fishes would be ants' food. Or, it means 'his time his turn'. It's not about ตักตวงปลา at all.

น้ำขึ้นให้รีบตัก - ตักน้ำ (to dip up water). When the water is high, it's easier to dip up water (which is called 'opportunity'). That's why when the water is high we should hurry to dip up water - to take the chance of something.

Maybe another example might give you a better idea.

If someone offer to give you money, you accept and grab it. That is ฉกฉวยโอกาสที่คนหยิบยื่นให้. It's kind of one time opportunity.

But if you accept and grab it and ask for more, then it is ตักตวงผลประโยชน์จากความใจดีของคน.

[Tgeezer]

I think you have mixed up with so many things.

The saying น้ำมาปลากินมด น้ำลดมดกินปลา literally means 'when the water is high, ants would be fishes' food. when the water is low, fishes would be ants' food. Or, it means 'his time his turn'. It's not about ตักตวงปลา at all.

น้ำขึ้นให้รีบตัก - ตักน้ำ (to dip up water). When the water is high, it's easier to dip up water (which is called 'opportunity'). That's why when the water is high we should hurry to dip up water - to take the chance of something.

Maybe another example might give you a better idea.

If someone offer to give you money, you accept and grab it. That is ฉกฉวยโอกาสที่คนหยิบยื่นให้. It's kind of one time opportunity.

But if you accept and grab it and ask for more, then it is ตักตวงผลประโยชน์จากความใจดีของคน.

Exactly, I am mixing up the meanings; in my view that is the point.
I see that it is impossible to agree. Language is like that, it doesn't necessarily mean the same to everybody and naturally since it isn't my language it means even less to me!

I am not talking about literal meaning.

The saying น้ำมาปลากินมด น้ำลดมดกินปลา literally means 'when the water is high, ants would be fishes' food. when the water is low, fishes would be ants' food. Or, it means 'his time his turn'. It's not about ตักตวงปลา at all.

That is why I put 'ฯ' I am acknowledging that there is a saying which everybody understands and thought that it was possible to take another step or leap from your perspective.
The fact is that literally, there is plenty of fish-food, the implication of that is that fish will thrive, there will be plenty of fish to be gathered up, an opportunity not to be missed or wasted.

Thanks for the input Nan, but since there is no other Thai nor English point of view, there is no future in this.

[keith]

Surely it is impossible to literally translate a proverb or any other metaphors. Carpe diem refers to a day but only figuratively. It has a meaning of grabbing an opportunity as it arises. The Thai saying น้ำขึ้นให้รับตัก refers to scooping water, but only figuratively. It surely means grab the opportunity when it arises. So I would imagine that this is what the OP was after. Or have I missed something here?

[Nan]

From สนุกกับสุภาษิตคำพังเพย by นิคม เขาลาด :

น้ำขึ้นให้รีบตัก

สำนวนที่ผมจั่วหัววันนี้เป็นสุภาษิตนะครับ ซึ่งเมื่อหลายตอนก่อนผมก็ได้ว่าถึงไปบ้างแล้ว รู้สึกจะว่าไว้ในหัวข้อ "ช้า ๆ ได้พร้าสองเล่มงาม ด่วนได้สาม ผลามมักพลิกแพลง" ที่ผมแจกแจงว่า "ช้า ๆ ได้พร้าสองเล่มงาม" นั้น โบราณสอนให้มีความพิถีพิถัน และรู้จักทำงานอย่างมีขั้นตอน ส่วน "น้ำขึ้นให้รีบตัก" นี้ สอนให้รู้จักฉกฉวยโอกาส อย่างที่ผมว่าไปแล้วนะครับ

ผมจะขยายความหมายของสำนวน "น้ำขึ้นให้รีบตัก" ซ้ำในตอนนี้อีก เืพื่อให้เป็นที่กระจ่างอย่างกว้างขวางขึ้นจากที่เคยว่าไปแล้ว

ครับ สำนวนเปรียบเทียบในความหมายนี้ ของฝรั่งเขามีว่า "Make hay while the sun shine" ซึ่งความหมายของเขามีว่า "ให้ทำประโยชน์จากจังหวะเหมาะโดยเร็วที่สุด" ส่วนคำตรงตัวมีว่า "จงทำหญ้าแห้งตอนอากาศสดใส"

อีกสำนวนหนึ่งก็มีว่า "Strike while the iron is hot" ซึ่งก็เป็นสุภาษิตเหมือนกันนะครับ คำตรงตัวก็คือ "จงตีเหล็กเมื่อมันยังร้อนอยู่" และความหมายของสำนวนเขาก็บ่งไว้ว่า "อย่าละวางเมื่อการรบทำท่าจะได้รับผลลงเอย" หรือ "จงทำทันทีเมื่องเรื่องส่อเค้าเป็นผล"

ทั้งหมดที่ว่านี้เป็นของฝรั่ง ที่ผมหยิบยกมาเทียบเคียงตามถนัดของผม และโดยเฉพาะเพื่อความกว้างไกลในความหมายนะครับ

ที่นี้มาว่าถึงความหมายโดยแท้ของสำนวน "น้ำขึ้นให้รีบตัก" ที่ผมว่าโบราณสอนให้รีบฉกฉวยโอกาสกัน

ความหมายแบบตรงตัวสำนวนนี้คือ "ให้รีบตักน้ำเมื่อมันกำลังล้นเปี่ยม" เปรียบไปก็คล้ายว่า "ให้รีบฉวยโอกาสเมื่อทุกอย่างกำลังคล่อง" หรือ "รีบโกยเมื่อมันไหลมาเทมา" โกยในที่นี้คือ โพงหรือกว้านนะครับ ไม่ใช่เผ่นแน่บ

"น้ำขึ้น" ซึ่งมีความหมายว่า นองเปี่ยม หรือไหลหลั่งนั้นเปรียบกับอาการของคนเราก็คือ น้ำลายฟูมปาก หรือน้ำลายเป็นฟอง คือ พูดคล่อง หรือพูดไม่หยุด ที่เขาว่า "บ้าน้ำลาย นั่นแหละครับ

ส่วน "ตัก" ซึ่งหมายถึงโพงหรือควักนั้น หมายถึงชิงเอามาหรือล้วงความก็ได้ด้วย

ดังนั้น "น้ำขึ้นให้รีบตัก" ในความหมายลึก ๆ ก็คือ "รีบล้วงความลับเมื่อคนกำลังบ้าน้ำลาย" ก็ที่หนังสือพิมพ์รีบฉวยโอกาสเอาเรื่องมาลงก่อนฉบับอื่นนั่นยังไงล่ะ

[Nan]

Surely it is impossible to literally translate a proverb or any other metaphors. Carpe diem refers to a day but only figuratively. It has a meaning of grabbing an opportunity as it arises. The Thai saying น้ำขึ้นให้รีบตัก refers to scooping water, but only figuratively. It surely means grab the opportunity when it arises. So I would imagine that this is what the OP was after. Or have I missed something here?

Some saying has the meaning as you want, but the usage is not the same in every situation.

If "Carpe diem" is not about 'a day', then น้ำขึ้นให้รีบตัก might be correct.

But if you want to refer to 'a day', then น้ำขึ้นให้รีบตัก might not work in this case.

For example;

If you sell something on the market and it sold out very fast, then you should sell it more because there still be more demand, right? In this case, it's called น้ำขึ้นให้รีบตัก.

Another case about 'time', if you have to produce something to sell and finish it as many as you can by a certain date, but there is some accident happen which give you a few more days, so, you take this advantage to produce more. This can be called น้ำขึ้นให้รับตัก too.

[Tgeezer]

Surely it is impossible to literally translate a proverb or any other metaphors. Carpe diem refers to a day but only figuratively. It has a meaning of grabbing an opportunity as it arises. The Thai saying น้ำขึ้นให้รับตัก refers to scooping water, but only figuratively. It surely means grab the opportunity when it arises. So I would imagine that this is what the OP was after. Or have I missed something here?

No, I have missed something are you the only one to notice? น้ำขึ้นให้รับตัก is that the original? I thought it was น้ำขึ้นรีบตัก . Never mind, if it says 'when the water is high get the water" its meaning depends on how the writer uses it; it could mean exactly what it says. Carpe diem 'seize the day' can mean 'don't waste today'.
I have got a bit off track I suppose, I had forgotten that this is for a tattoo.
I don't say that ตัก doesn't work just comparing it with ตัจตวง as an alternative.

[Nan]

น้ำขึ้นให้รับตัก

Sorry. It's typos. I ่just edited my post.

[Tgeezer]

น้ำขึ้นให้รับตัก

Sorry. It's typos. I ่just edited my post.

I am sorry Nan, this is going to fast for me. I posted my reply to Kieth and hadn't noticed your reply which preceded it, I genuinely thought that I had remembered it wrongly in fact I had because I forgot ให้, I would have noticed and not mentioned a typo.
I shall now read your post which is especially good because it is in Thai, actually a quote I notice, and see if I can understand it.