มีแต่คลองชลประทานแต่ไม่มีน้ำ จะทำอย่างไร
meeM dtaaeL khlaawngM chohnM laH bpraL thaanM dtaaeL maiF meeM naamH jaL thamM yaangL raiM
"They have irrigation canals but there is no water; what will they do?"

แกตัดสินใจปลดเชือกพายกลับมาตามคลองซอย
gaaeM dtatL sinR jaiM bplohtL cheuuakF phaaiM glapL maaM dtaamM khlaawngM saawyM
"He decided to release the line [from the hut] and paddle his way back along the canals and alleyways."

เมื่อยังเด็กก็ออกหาปลาตามห้วย หนอง คลองหลังบ้าน
meuuaF yangM dekL gaawF aawkL haaR bplaaM dtaamM huayF naawngR khlaawngM langR baanF
"When I was a child I used to go fishing along the canals and waterways behind my home."

มันเป็นควายเชื่องแสนเชื่อง ยอมให้เด็กขี่หลังข้ามคลอง
manM bpenM khwaaiM cheuuangF saaenR cheuuangF yaawmM haiF dekL kheeL langR khaamF khlaawngM
"It is a very tame water buffalo; it allowed children to ride on its back to cross the canal."

หรือแม้แต่การสร้างถนนสมัยก่อนก็จะยกคันถนนขึ้นมา ขุดดินข้างถนนให้เป็นคลอง ให้เป็นที่รองรับน้ำและระบายน้ำไปพร้อม ๆ กัน
reuuR maaeH dtaaeL gaanM saangF thaL nohnR saL maiR gaawnL gaawF jaL yohkH khanM thaL nohnR kheunF maaM khootL dinM khaangF thaL nohnR haiF bpenM khlaawngM haiF bpenM theeF raawngM rapH naamH laeH raH baaiM naamH bpaiM phraawmH phraawmH ganM
"Alternatively, in former times as roads were built and raised up [from the surrounding area], canals were dug off the side of the road to serve both as a drainage area and a waterway."

มีการเพิ่มผลผลิตข้าว โดยเพิ่มพื้นที่การปลูกข้าว และขุดคลองต่าง ๆ ใช้ในการชลประทาน
meeM gaanM pheermF phohnR phaL litL khaaoF dooyM pheermF pheuunH theeF gaanM bpluukL khaaoF laeH khootL khlaawngM dtaangL dtaangL chaiH naiM gaanM chohnM laH bpraL thaanM
"Rice production increased through greater application of farmland to such production and the excavation of canals to provide irrigation [to those farms]."