ระบบพิกัดภูมิศาสตร์เป็นระบบพิกัดที่กำหนดตำแหน่งต่างบนพื้นโลก...
raH bohpL phiH gatL phuuM miH saat[dr]L bpenM raH bohpL phiH gatL theeF gamM nohtL dtamM naengL dtaangL bohnM pheuunH lohkF | The Geographic Coordinate System is a system of coordinates which fixes locations all over the earth... |
...ด้วยวิธีการอ้างอิงบอกตำแหน่งเป็นค่าระยะเชิงมุมของละติจูดและลองจิจูด...
duayF wiH theeM gaanM aangF ingM baawkL dtamM naengL bpenM khaaF raH yaH cheerngM moomM khaawngR laH dtiL juutL laeH laawngM jiL juutL | ...through the use of and by reference to degrees of latitude and longitude... |
...ตามระยะเชิงมุมที่ห่างจากศูนย์กำเนิด ของลองจิจูดและละติจูด
dtaamM raH yaH cheerngM moomM theeF haangL jaakL suun[y]R gamM neertL khaawngR laawngM jiL juutL laeH laH dtiL juutL | ...based on the number of degrees from the centers of origin of longitude and latitude. |
ที่กำหนดขึ้นสำหรับศูนย์กำเนิดของละติจูดนั้นกำหนดขึ้นจากแนวระดับ ที่ตัดผ่านศูนย์กลางของโลกและตั้งฉากกับแกนหมุน
theeF gamM nohtL kheunF samR rapL suun[y]R gamM neertL khaawngR laH dtiL juutL nanH gamM nohtL kheunF jaakL naaeoM raH dapL theeF dtatL phaanL suun[y]R glaangM khaawngR lohkF laeH dtangF chaakL gapL gaaenM moonR | The Origin of Latitude is fixed along the horizontal which cuts through the center of the earth and is perpendicular to the axial poles (of the earth). |
เรียกแนวระนาบศูนย์กำเนิดนั้นว่าเส้นศูนย์สูตรซึ่งแบ่งโลกออกเป็นซีกโลกเหนือและซีกโลกใต้
riiakF naaeoM raH naapF suun[y]R gamM neertL nanH waaF sehnF suun[y]R suut[r]L seungF baengL lohkF aawkL bpenM seekF lohkF neuuaR laeH seekF lohkF dtaiF | This central horizontal line is called the “Equator” which divides the earth into the Northern hemisphere and the Southern hemisphere. |
ฉะนั้นค่าระยะเชิงมุมของละติจูดจะเป็นค่าเชิงมุมที่เกิดจากมุมที่ศูนย์กลางของโลก
chaL nanH khaaF raH yaH cheerngM moomM khaawngR laH dtiL juutL jaL bpenM khaaF cheerngM moomM theeF geertL jaakL moomM theeF suun[y]R glaangM khaawngR lohkF | Thus, the degrees of latitude will be the number of degrees beginning at the center of the earth (i.e., the Equator). |
กับแนวระดับฐานกำเนิดมุมที่เส้นศูนย์สูตร ที่วัดค่าของมุมออกไปทั้งซีกโลกเหนือและซีกโลกใต้
gapL naaeoM raH dapL thaanR gamM neertL moomM theeF sehnF suun[y]R suut[r]L theeF watH khaaF khaawngR moomM aawkL bpaiM thangH seekF lohkF neuuaR laeH seekF lohkF dtaiF | ...with a base line beginning with the Equator and measured by degrees (Northward) to the Northern hemisphere and (Southward) to the Southern hemisphere. |
ค่าของมุมจะสิ้นสุดที่ขั้วโลกเหนือและขั้วโลกใต้ มีค่าเชิงมุม เก้าสิบ องศาพอดี
khaaF khaawngR moomM jaL sinF sootL theeF khuaaF lohkF neuuaR laeH khuaaF lohkF dtaiF meeM khaaF cheerngM moomM gaaoF sipL ohngM saaR phaawM deeM | The measurement of degrees ends at the North Pole and the South Pole with values of exactly 90 degrees. |
ดังนั้นการใช้ค่าระยะเชิงมุมของละติจูดอ้างอิงบอกตำแหน่งต่าง ๆ นอกจากจะกำหนดเรียกค่าวัดเป็น องศา ลิปดา และฟิลิปดา แล้ว จะบอกซีกโลกเหนือหรือใต้กำกับด้วยเสมอ
dangM nanH gaanM chaiH khaaF raH yaH cheerngM moomM khaawngR laH dtiL juutL aangF ingM baawkL dtamM naengL dtaangL dtaangL naawkF jaakL jaL gamM nohtL riiakF khaaF watH bpenM ohngM saaR lipH daaM laeH fiH lipH daaM laaeoH jaL baawkL seekF lohkF neuuaR reuuR dtaiF gamM gapL duayF saL muuhrR | Therefore, the use of degrees of latitude provides references to various locations. In addition to denoting the measurement in degrees, minutes, and seconds, one must always indicate whether (the referenced degrees) are in the Northern or Southern hemispheres. |
...เช่น ละติจูดที่ ๓๐ องศา ๐๐ ลิปดา ๑๕ ฟิลิปดาเหนือ
chehnF laH dtiL juutL theeF saamR sipL ohngM saaR suunR suunR lipH daaM sipL haaF fiH lipH daaM neuuaR | ...for example, ‘30 degrees, 00 minutes, and 15 seconds North latitude.’ |
ส่วนศูนย์กำหนดของลองจิจูดนั้น ก็กำหนดขึ้นจากแนวระนาบทางตั้งที่ผ่านแกนหมุนของโลกตรงบริเวณตำแหน่งบนพื้นโลกที่ผ่านหอดูดาวเมืองกรีนิช ประเทศอังกฤษ
suaanL suun[y]R gamM nohtL khaawngR laawngM jiL juutL nanH gaawF gamM nohtL kheunF jaakL naaeoM raH naapF thaangM dtangF theeF phaanL gaaenM moonR khaawngR lohkF dtrohngM bawL riH waehnM dtamM naengL bohnM pheuunH lohkF theeF phaanL haawR duuM daaoM meuuangM greeM nitH bpraL thaehtF angM gritL | As for the Origin of Longitude, it is set at the position on the surface of the earth on the vertical line which passes through the earth’s two poles and at the National Observatory at Greenwich in England. |
เรียกศูนย์กำเนิดนี้ว่า "เส้นเมริเดียนเริ่มแรก" เป็นเส้นที่แบ่งโลกออกเป็นซีกโลกตะวันตกและซีกโลกตะวันออก
riiakF suun[y]R gamM neertL neeH waaF sehnF maehM riH diianM reermF raaekF bpenM sehnF theeF baengL lohkF aawkL bpenM seekF lohkF dtaL wanM dtohkL laeH seekF lohkF dtaL wanM aawkL | This origin is called the Prime Meridian and is the line which divides the earth into the West and East portions. |
ค่าระยะเชิงมุมของลองจิจูดเป็นค่าที่วัดมุมออกไปทางตะวันตก และตะวันออกของเส้นเมริเดียนเริ่มแรก
khaaF raH yaH cheerngM moomM khaawngR laawngM jiL juutL bpenM khaaF theeF watH moomM aawkL bpaiM thaangM dtaL wanM dtohkL laeH dtaL wanM aawkL khaawngR sehnF maehM riH diianM reermF raaekF | The degrees of longitude are the values which measures the angles out from the Westward and Eastward from the Prime Meridian. |
วัดจากศูนย์กลางของโลกตามแนวระนาบ ที่มีเส้นเมริเดียนเริ่มแรกเป็นฐานกำเนิดมุม ค่าของมุมจะสิ้นสุดที่เส้นเมริเดียนตรงข้ามเส้นเมริเดียนเริ่มแรกมีค่าของมุมซีกโลกละ ๑๘๐ องศา
watH jaakL suun[y]R glaangM khaawngR lohkF dtaamM naaeoM raH naapF theeF meeM sehnF maehM riH diianM reermF raaekF bpenM thaanR gamM neertL moomM khaaF khaawngR moomM jaL sinF sootL theeF sehnF maehM riH diianM dtrohngM khaamF sehnF maehM riH diianM reermF raaekF meeM khaaF khaawngR moomM seekF lohkF laH raawyH bpaaetL sipL ohngM saaR | This is measured from the center of the Earth along the horizontal with the first meridian as its origin; the furthest value lies at the meridian at the opposite side of the first meridian and (this furthest meridian) is given the value of 180 degrees. |
การใช้ค่าอ้างอิงบอกตำแหน่งก็เรียกกำหนดเช่นเดียวกับละติจูด แต่ต่างกันที่จะต้องบอกเป็นซีกโลกตะวันตก หรือตะวันออกแทน
gaanM chaiH khaaF aangF ingM baawkL dtamM naengL gaawF riiakF gamM nohtL chehnF diaaoM gapL laH dtiL juutL dtaaeL dtaangL ganM theeF jaL dtawngF baawkL bpenM seekF lohkF dtaL wanM dtohkL reuuR dtaL wanM aawkL thaaenM | The designations used to reference locations is the same as that used for latitude but it is different in that one (longitude) must also indicate which portion of the earth is being referenced, West or East. |
...เช่น ลองจิจูด ๙๐ องศา ๐๐ ลิปดา ๐๐ ฟิลิปดาตะวันตก
chehnF laawngM jiL juutL gaoF sipL ohngM saaR suunR suunR lipH daaM suunR suunR fiH lipH daaM dtaL wanM dtohkL | For example (a longitudinal reference is stated as) 90 degrees, 00 minutes, and 00 seconds West. |
