ก็คือนักการเมืองต้องไม่ลุแก่อำนาจ ไม่ว่าจะด้วยความหลง หรือเหลิงโดยไม่คำนึงถึงผิด ชอบ ชั่ว ดี
gawF kheuuM nakH gaanM meuuangM dtaawngF maiF looH gaaeL ahmM naatF maiF waaF jaL duayF khwaamM lohngR reuuR leerngR dooyM maiF khahmM neungM theungR phitL chaawpF chuaaF deeM
Politicians must not attain power—whether by mistake or by overconfidence—without considering the right or wrong, good or bad, (of their actions).

การเขียน หรือรวบรวมพจนานุกรม
gaanM khiianR reuuR ruaapF ruaamM phohtH jaL naaM nooH grohmM
lexicography

การแขวนคอหรือประหารชีวิตโดยศาลเตี้ย จากกลุ่มคนที่มิได้มีอำนาจทางกฎหมาย
gaanM khwaaenR khaawM reuuR bpraL haanR cheeM witH dooyM saanR dtiiaF jaakL gloomL khohnM theeF miH daiF meeM ahmM naatF thaangM gohtL maayR
lynching

การเคยเป็นเนื้อคู่ หรืออยู่ร่วมกันมาในชาติปางก่อน
gaanM kheeuyM bpenM neuuaH khuuF reuuR yuuL ruaamF ganM maaM naiM chaatF bpaangM gaawnL
See บุพเพสันนิวาส

การทัศนาจรหรือพักผ่อนหย่อนใจของคู่สมรส
gaanM thatH saL naaM jaawnM reuuR phakH phaawnL yaawnL jaiM khaawngR khuuF sohmR rohtH
honeymoon

การบริหาร จัดการ ควบคุมและดูแลระบบหรือกระบวนการ(คอมพิวเตอร์ การเมือง การสอบหรือการจ่ายยา เป็นต้น)
gaanM bawL riH haanR jatL gaanM khuaapF khoomM laeH duuM laaeM raH bohpL reuuR graL buaanM gaanM khaawmM phiuM dtuuhrM gaanM meuuangM gaanM saawpL reuuR gaanM jaayL yaaM bpenM dtohnF
administration

การศึกษาหรือการสะสมเหรียญกษาปณ์
gaanM seukL saaR reuuR gaanM saL sohmR riianR gaL saap[n]L
[formal term] numismatics

เกี่ยวกับหรือเป็นโรคปอดอักเสบหรือปอดบวม
giaaoL gapL reuuR bpenM rohkF bpaawtL akL saehpL reuuR bpaawtL buaamM
pneumonic

เขียนหรือวาดอย่างใจลอย
khiianR reuuR waatF yaangL jaiM laawyM
to doodle

คนที่ร่างกายและสมองพิการเพราะอุบัติเหตุหรือโรค
khohnM theeF raangF gaayM laeH saL maawngR phiH gaanM phrawH ooL batL haehtL reuuR rohkF
person with bodily and mental disability owing to accident or disease

ความผิดปกติทางกายหรือใจ
khwaamM phitL bpaL gaL dtiL thaangM gaayM reuuR jaiM
(medical) disorder

ความหรือเรื่องไร้สาระ
khwaamM reuuR reuuangF raiH saaR raH
bull; exaggerations; lies; nonsense

คำคุณศัพท์ที่ประกอบคำนามที่เป็นภาษาไทย หรือเป็นคำทับศัพท์ แต่ได้ใช้ในภาษาไทยมาจนถือเป็นคำไทยแล้ว ให้วางคำคุณศัพท์ไว้หลังคำนาม เช่น
khahmM khoonM sap[t]L theeF bpraL gaawpL khahmM naamM theeF bpenM phaaM saaR thaiM reuuR bpenM khahmM thapH sap[t]L dtaaeL daiF chaiH naiM phaaM saaR thaiM maaM johnM theuuR bpenM khahmM thaiM laaeoH haiF waangM khahmM khoonM sap[t]L waiH langR khahmM naamM chehnF
If an adjective is combined with a native Thai noun or a transcribed word which has a long history of usage and this is treated as a native Thai word, the adjective should be placed behind the noun (as in standard Thai grammar conventions).

คำคุณศัพท์ที่มาจากคำนาม ซึ่งมีปัญหาว่าจะทับศัพท์ในรูปคำนามหรือคำคุณศัพท์นั้น ให้ถือหลักเกณฑ์ดังนี้
khahmM khoonM sap[t]L theeF maaM jaakL khahmM naamM seungF meeM bpanM haaR waaF jaL thapH sap[t]L naiM ruupF khahmM naamM reuuR khahmM khoonM sap[t]L nanH haiF theuuR lakL gaehn[t]M dangM neeH
For adjectives derived from nouns which present difficulty as to whether they should be transcribed as nouns or adjectives, one should use the following rules:

คำหรือพยางค์ที่ตัวสะกดมีพยัญชนะตามมาหลายตัว ให้ใส่เครื่องหมายทัณฑฆาต ไว้บนพยัญชนะที่ไม่ออกเสียงตัวสุดท้ายแต่เพียงแห่งเดียว เช่น
khahmM reuuR phaH yaang[k]M theeF dtuaaM saL gohtL meeM phaH yanM chaH naH dtaamM maaM laayR dtuaaM haiF saiL khreuuangF maayR thanM thaH khaatF waiH bohnM phaH yanM chaH naH theeF maiF aawkL siiangR dtuaaM sootL thaayH dtaaeL phiiangM haengL diaaoM chehnF
In a word or syllable which has several final consonants, one should use a silencer only on the very last consonant which is not sounded out, for example:

คำหรือพยางค์ที่มีพยัญชนะไม่ออกเสียงอยู่หน้าตัวสะกด ที่ยังมีพยัญชนะตามหลังมาอีก ให้ตัดพยัญชนะที่อยู่หน้าตัวสะกดออก และใส่เครื่องหมายทัณฑฆาตไว้บนพยัญชนะตัวสุดท้าย เช่น
khahmM reuuR phaH yaang[k]M theeF meeM phaH yanM chaH naH maiF aawkL siiangR yuuL naaF dtuaaM saL gohtL theeF yangM meeM phaH yanM chaH naH dtaamM langR maaM eekL haiF dtatL phaH yanM chaH naH theeF yuuL naaF dtuaaM saL gohtL aawkL laeH saiL khreuuangF maayR thanM thaH khaatF waiH bohnM phaH yanM chaH naH dtuaaM sootL thaayH chehnF
In a word or syllable which has consonants which are not pronounced, which are placed before the final consonant, and where there are consonants following, such non-pronounced consonants should be cut out and a silencer inserted over the final, non-pronounced consonant. For example:

คำหรือเสียงสัมผัสอักษร
khahmM reuuR siiangR samR phatL akL saawnR
alliteration

งูเห่าโดยมากดำและมีดอกจันหรือจุดลายอยู่ที่คอ
nguuM haoL dooyM maakF dahmM laeH meeM daawkL janM reuuR jootL laayM yuuL theeF khaawM
Cobras are generally black and have stars or spots streaked on the neck.

แต่ถ้าเป็นศัพท์ทางวิชาการหรือวิสามานยนามให้เก็บไว้ทั้ง ๒ ตัว โดยใส่เครื่องหมายทัณฑฆาตไว้ที่ตัวท้าย เช่น
dtaaeL thaaF bpenM sap[t]L thaangM wiH chaaM gaanM reuuR wiH saaR maanM yaH naamM haiF gepL waiH thangH saawngR dtuaaM dooyM saiL khreuuangF maayR thanM thaH khaatF waiH theeF dtuaaM thaayH chehnF
However, if such word is a technical term or is a proper noun, the double letters are retained and a silencer is placed over the second letter, for example:

แต่บางทีถ้าเราไปเที่ยวในป่าหรือทุ่งนาเปลี่ยว ๆ เราอาจพบงูบ้างเหมือนกัน
dtaaeL baangM theeM thaaF raoM bpaiM thiaaoF naiM bpaaL reuuR thoongF naaM bpliaaoL bpliaaoL raoM aatL phohpH nguuM baangF meuuanR ganM
But sometimes if we go on a trip into the forest or remote crop field we might find a snake after all.

ถ้าคำคุณศัพท์นั้นมีความหมายว่า "เกี่ยวข้องกับ" หรือ "เกี่ยวเนื่องจาก" คำนามนั้น ให้ทับศัพท์ในรูปคำนามโดยใช้คำประกอบ เชิง แบบ อย่าง ทาง ชนิด ระบบ ฯลฯ แล้วแต่ความหมาย เช่น
thaaF khahmM khoonM sap[t]L nanH meeM khwaamM maayR waaF giaaoL khaawngF gapL reuuR giaaoL neuuangF jaakL khahmM naamM nanH haiF thapH sap[t]L naiM ruupF khahmM naamM dooyM chaiH khahmM bpraL gaawpL cheerngM baaepL yaangL thaangM chaH nitH raH bohpL laaeoH dtaaeL khwaamM maayR chehnF
If the adjective has the meaning of "concerning, involving" or "connected, related to" the noun should be transcribed in the noun form using a compound word (a combined Thai and English word) and the Thai connectors, เชิง  แบบ  อย่าง  ทาง  ชนิด  ระบบ  and the like, depending on the particular meaning, for example:

ถ้าคำคุณศัพท์นั้นมีความหมายเหมือนคำนาม หรือหมายความว่า "เป็นของ" หรือ "เป็นเรื่องของ" คำนามนั้น ให้ทับศัพท์ในรูปคำนาม เช่น
thaaF khahmM khoonM sap[t]L nanH meeM khwaamM maayR meuuanR khahmM naamM reuuR maayR khwaamM waaF bpenM khaawngR reuuR bpenM reuuangF khaawngR khahmM naamM nanH haiF thapH sap[t]L naiM ruupF khahmM naamM chehnF
If the adjective has the same meaning as the associated noun, or carries the meaning of “is an element of” or “is about” the noun, the adjective should be transcribed in the same form as the noun, for example:

ทฤษฎีที่ว่า ความสัมพันธ์ระหว่างจิตและวัตถุขึ้นอยู่กับการดำเนินการหรือกระบวนการของจิต
thritH saL deeM theeF waaF khwaamM samR phan[t]M raH waangL jitL laeH watH thooL kheunF yuuL gapL gaanM dahmM neernM gaanM reuuR graL buaanM gaanM khaawngR jitL
activism

ทำด้วยเครื่องสานหรือเครื่องหวาย
thahmM duayF khreuuangF saanR reuuR khreuuangF waayR
wicker

นักศึกษาหรือนักสะสมเหรียญกษาปณ์
nakH seukL saaR reuuR nakH saL sohmR riianR gaL saap[n]L
numismatist

เนื้อสัตว์ที่เหมาะสำหรับอบหรือปิ้ง
neuuaH sat[w]L theeF mawL sahmR rapL ohpL reuuR bpingF
meat suitable for roasting or baking

แนวทางการปรับราคาสินค้ามีสองทางคือ หากไม่ปรับขึ้นราคาโดยตรงก็จะใช้วิธีการลดน้ำหนักหรือไซซ์สินค้าลง
naaeoM thaangM gaanM bprapL raaM khaaM sinR khaaH meeM saawngR thaangM kheuuM haakL maiF bprapL kheunF raaM khaaM dooyM dtrohngM gawF jaL chaiH wiH theeM gaanM lohtH nahmH nakL reuuR sai[s]M sinR khaaH lohngM
There are two ways of adjusting the price of products, if you do not directly increase the price: either you can reduce the (product's) weight or its size.

ในกรณีที่การทับศัพท์ในรูปคำนามตามข้อ ๑๐.๑ และข้อ ๑๐.๒ ทำให้เกิดความหมายกำกวมหรือคลาดเคลื่อน ให้ทับศัพท์ในรูปคำคุณศัพท์ เช่น
naiM gaL raH neeM theeF gaanM thapH sap[t]L naiM ruupF khahmM naamM dtaamM khaawF sipL neungL laeH khaawF sipL saawngR thahmM haiF geertL khwaamM maayR gahmM guaamM reuuR khlaatF khleuuanF haiF thapH sap[t]L naiM ruupF khahmM khoonM sap[t]L chehnF
In cases in which transcriptions involving nouns under rules 10.1 and 10.2 above create meanings which are ambiguous or incorrect, the words should be changed to be stated in the adjectival form, for example:

บุคคลหรือสิ่งที่คนสาปแช่งหรือเกลียดชัง
bookL khohnM reuuR singL theeF khohnM saapL chaaengF reuuR gliiatL changM
anathema; the excommunicated; the cursed

บุคคลหรือสิ่งที่ทำให้เบิกบานใจมาก
bookL khohnM reuuR singL theeF thahmM haiF beerkL baanM jaiM maakF
an amusing thing — "a gas"

ผู้บริหาร จัดการ ควบคุมและดูแลระบบหรือกระบวนการ (คอมพิวเตอร์ การเมือง การสอบหรือการจ่ายยา เป็นต้น)
phuuF bawL riH haanR jatL gaanM khuaapF khoomM laeH duuM laaeM raH bohpL reuuR graL buaanM gaanM khaawmM phiuM dtuuhrM gaanM meuuangM gaanM saawpL reuuR gaanM jaayL yaaM bpenM dtohnF
[Thai description of an] administrator

พูดหรือเขียนได้เพียงภาษาเดียว
phuutF reuuR khiianR daiF phiiangM phaaM saaR diaaoM
monolingual

พูดหรือเขียนได้สองภาษา
phuutF reuuR khiianR daiF saawngR phaaM saaR
bilingual

พูดหรือเขียนได้หลายภาษา
phuutF reuuR khiianR daiF laayR phaaM saaR
multilingual

แฟ้มหรือปกเอกสารที่ถอดออกได้ 
faaemH reuuR bpohkL aehkL gaL saanR theeF thaawtL aawkL daiF
loose leaf binder

มีเสียงกระทบหรือชนกัน
meeM siiangR graL thohpH reuuR chohnM ganM
to crash

ไม่สามารถเปลี่ยนรูปแบบ หรือโอนให้ผู้อื่นได้
maiF saaR maatF bpliianL ruupF baaepL reuuR ohnM haiF phuuF euunL daiF
[voucher, offer, prize, etc.] non-transferable.

ยกเว้นในกรณีที่เป็นศัพท์ทางวิชาการหรือวิสามานยนาม เช่น
yohkH wehnH naiM gaL raH neeM theeF bpenM sap[t]L thaangM wiH chaaM gaanM reuuR wiH saaR maanM yaH naamM chehnF
There is an exception for technical terms and proper names, for example:

ยาหรือสารต้านการจับตัวเป็นลิ่ม
yaaM reuuR saanR dtaanF gaanM japL dtuaaM bpenM limF
anticoagulant drugs, chemical, or agent

รสหรืออารมณ์ในวรรณคดีไทย
rohtH reuuR aaM rohm[n]M naiM wanM naH khaH deeM thaiM
the four moods in the Thai literature

ระเบิดหรือกระทบอย่างรุนแรง
raH beertL reuuR graL thohpH yaangL roonM raaengM
to implode

แร่รัตนชาติสีน้ำเงินหรือน้ำเงินอมเขียว
raaeF ratH naH chaatF seeR nahmH ngernM reuuR nahmH ngernM ohmM khiaaoR
turquoise—an opaque mineral, a basic hydrous copper อลูมิเนียมฟอสเฟต (aluminum phosphate) often containing a small amount of iron, sky-blue or greenish-blue in color, as a gem cut en cabochon

โรคข้อมือหรือข้อเท้าปวดอักเสบ
rohkF khaawF meuuM reuuR khaawF thaaoH bpuaatL akL saehpL
[see โรคเกาต์ (gout)]

เลือกหรือจำกัดอาหารเพื่อสุขภาพหรือเพื่อลดน้ำหนัก
leuuakF reuuR jahmM gatL aaM haanR pheuuaF sookL khaL phaapF reuuR pheuuaF lohtH nahmH nakL
to diet

ศัพท์หรือภาษาที่นุ่มนวลหู
sap[t]L reuuR phaaM saaR theeF noomF nuaanM huuR
[grammar] euphemism [see notes]

ศิลปะการเขียน-วาดภาพหรือการ์ตูนล้อเลียน
sinR laH bpaL gaanM khiianR waatF phaapF reuuR gaa[r]M dtuunM laawH liianM
caricature

สบายดีหรือค่ะ ส่วนฉันก็สบายดีและคิดถึงมาก
saL baayM deeM reuuR khaF suaanL chanR gawF saL baayM deeM laeH khitH theungR maakF
How are you? As for me, I'm fine and miss you a lot.

ส่วนเว้าเข้าของกำแพงหรืออาคาร
suaanL waaoH khaoF khaawngR gahmM phaaengM reuuR aaM khaanM
recession

สัตว์หรือพืชที่โตเต็มที่
sat[w]L reuuR pheuutF theeF dtohM dtemM theeF
adult

สิ่งหรือเรื่องที่น่ารำคาญใจ
singL reuuR reuuangF theeF naaF rahmM khaanM jaiM
pet peeve

สิทธิหรือวิธีการเข้าไป
sitL thiH reuuR wiH theeM gaanM khaoF bpaiM
admission

สูญเสียความทรงจำทั้งหมดหรือบางส่วน
suunR siiaR khwaamM sohngM jahmM thangH mohtL reuuR baangM suaanL
amnesiac

เสียงดังสนั่นที่เกิดจากการกระทบหรือชนกัน
siiangR dangM saL nanL theeF geertL jaakL gaanM graL thohpH reuuR chohnM ganM
crash

หนังสือ ภาพยนตร์ หรืองานศิลปะ ที่ผลิตขึ้นอย่างลวก ๆ เพื่อทำเงิน
nangR seuuR phaapF yohn[dr]M reuuR ngaanM sinR laH bpaL theeF phaL litH kheunF yaangL luaakF luaakF pheuuaF thahmM ngernM
potboiler—a usually inferior work (as of art or literature) produced chiefly for profit

หินควอร์ตซ์โปร่งใสชนิดหนึ่งมีหลากสีเช่นเทาหรือขาวขุ่น
hinR khwaaw[r]d[s]F bprohngL saiR chaH nitH neungL meeM laakL seeR chehnF thaoM reuuR khaaoR khoonL
chalcedony

เหมือนกับที่คนไทยต้องเผชิญกันอยู่ในตอนนี้ หรือไม่กี่วันนับจากนี้ไป
meuuanR gapL theeF khohnM thaiM dtaawngF phaL cheernM ganM yuuL naiM dtaawnM neeH reuuR maiF geeL wanM napH jaakL neeH bpaiM
It seems that Thai must confront this issue right now, or if not (now), sometime in the near future.

อาการผิดปกติทางกายหรือใจ
aaM gaanM phitL bpaL gaL dtiL thaangM gaayM reuuR jaiM
(medical) disorder

กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ได้มีการตั้งกองทุนหรือเงินทุนหมุนเวียนต่าง ๆ เพื่อเป็นแหล่งเงินทุนของเกษตรกร
graL suaangM gaL saeht[r]L laeH saL hohkL ra[n]H daiF meeM gaanM dtangF gaawngM thoonM reuuR ngernM thoonM moonR wiianM dtaangL dtaangL pheuuaF bpenM laengL ngernM thoonM khaawngR gaL saeht[r]L gaawnM
"The Ministry of Agriculture and Cooperatives has set up various sums of money or revolving funds to be a source of investment capital for farmers."