การวางหลักเกณฑ์ได้แยกกำหนดหลักเกณฑ์การทับศัพท์ภาษาต่าง ๆ แต่ละภาษาไป
gaanM waangM lakL gaehn[t]M daiF yaaekF gahmM nohtL lakL gaehn[t]M gaanM thapH sap[t]L phaaM saaR dtaangL dtaangL dtaaeL laH phaaM saaR bpaiM
Setting forth these conventions distinguishes and determines transcription rules for various languages.

คำประสมซึ่งในภาษาอังกฤษเขียนแยกกัน เมื่อทับศัพท์ให้เขียนติดกันไป ไม่ต้องแยกคำตามภาษาเดิม เช่น
khahmM bpraL sohmR seungF naiM phaaM saaR angM gritL khiianR yaaekF ganM meuuaF thapH sap[t]L haiF khiianR dtitL ganM bpaiM maiF dtaawngF yaaekF khahmM dtaamM phaaM saaR deermM chehnF
Compound words which in English are written as separate words should be transcribed as a single word which need not be separated by a space, for example:

แบบภาษาธรรมดาที่ใช้ในชีวิตประจำวัน
baaepL phaaM saaR thamM maH daaM theeF chaiH naiM cheeM witH bpraL jahmM wanM
vernacular

พูดหรือเขียนได้เพียงภาษาเดียว
phuutF reuuR khiianR daiF phiiangM phaaM saaR diaaoM
monolingual

พูดหรือเขียนได้สองภาษา
phuutF reuuR khiianR daiF saawngR phaaM saaR
bilingual

พูดหรือเขียนได้หลายภาษา
phuutF reuuR khiianR daiF laayR phaaM saaR
multilingual

ภาษาที่ใช้กันประจำวัน
phaaM saaR theeF chaiH ganM bpraL jahmM wanM
vernacular

ภาษาอังกฤษในฐานะที่เป็นภาษาที่สอง
phaaM saaR angM gritL naiM thaaR naH theeF bpenM phaaM saaR theeF saawngR
ESL (English as a Second Language)

ศัพท์หรือภาษาที่นุ่มนวลหู
sap[t]L reuuR phaaM saaR theeF noomF nuaanM huuR
[grammar] euphemism [see notes]

การศึกษามวลชนและระบบสื่อสารคมนาคมสมัยใหม่กำลังทำให้ภาษาต่าง ๆ นานาในโลกร่วงหล่นลงมาเหมือนใบไม้กลางฤดูแล้ง
gaanM seukL saaR muaanM chohnM laeH raH bohpL seuuL saanR khaH maH naaM khohmM saL maiR maiL gahmM langM thahmM haiF phaaM saaR dtaangL dtaangL naaM naaM naiM lohkF ruaangF lohnL lohngM maaM meuuanR baiM maaiH glaangM reuH duuM laaengH
"Public education and modern communication systems are causing many different languages to fall like leaves in the dry season."

ถ้าเราบัญญัติศัพท์อะไร ๆ ขึ้นมา ก็จะขอให้ประชาชนทั้งประเทศเป็นผู้ที่มีความคิดในด้านภาษาเป็นศัพท์บัญญัติกรกันทั้งชาติหรือเป็นวิทยากรผู้ที่มีความรู้ทั้งชาติก็ไม่ได้
thaaF raoM banM yatH sap[t]L aL raiM aL raiM kheunF maaM gawF jaL khaawR haiF bpraL chaaM chohnM thangH bpraL thaehtF bpenM phuuF theeF meeM khwaamM khitH naiM daanF phaaM saaR bpenM sap[t]L banM yatH gaawnM ganM thangH chaatF reuuR bpenM witH thaH yaaM gaawnM phuuF theeF meeM khwaamM ruuH thangH chaatF gawF maiF daiF
If we do create new words, we cannot ask that everyone in the country be thoughtful about language and serve as wordsmiths and as language experts.

บ่อเกิดอีกบ่อเกิดหนึ่งก็คือสำนักข่าวต่าง ๆ ที่แปลจากภาษาอังกฤษหรือภาษาต่างประเทศมาเป็นภาษาไทย ก็ออกมาเป็นภาษาประหลาด ๆ เหมือนกัน...
baawL geertL eekL baawL geertL neungL gawF kheuuM sahmR nakH khaaoL dtaangL dtaangL theeF bplaaeM jaakL phaaM saaR angM gritL reuuR phaaM saaR dtaangL bpraL thaehtF maaM bpenM phaaM saaR thaiM gawF aawkL maaM bpenM phaaM saaR bpraL laatL bpraL laatL meuuanR ganM
Another source comprises various news publishers which translate from English or other languages into Thai. Sometimes [these translations] result in strange and unusual [Thai words and phrases]...

ประติชญาวิเศษณ์ คือ คำวิเศษณ์ที่ประบอกเสียงร้องเรียกและเสียงขานรับ เพื่อแสดงความสละสลวยของภาษา และแสดงความเป็นกันเองระหว่างผู้พูด เช่น จ๋า ขอรับ เว้ย โว้ย โวย และบรรดาคำขอรับที่กล่าวแล้วในคำวิเศษณ์ราชาศัพท์ทั้งสิ้น (ดูคำวิเศษณ์ราชาศัพท์ข้างหน้า)
bpraL dtitL chaH yaaM wiH saeht[n]L kheuuM khahmM wiH saeht[n]L theeF bpraL baawkL siiangR raawngH riiakF laeH siiangR khaanR rapH pheuuaF saL daaengM khwaamM saL laL saL luayR khaawngR phaaM saaR laeH saL daaengM khwaamM bpenM ganM aehngM raH waangL phuuF phuutF chehnF jaaR khaawR rapH weeuyH wooyH wooyM laeH banM daaM khahmM khaawR rapH theeF glaaoL laaeoH naiM khahmM wiH saeht[n]L raaM chaaM sap[t]L thangH sinF duuM khahmM wiH saeht[n]L raaM chaaM sap[t]L khaangF naaF
Affirmative Modifiers are modifiers which are expressions of calling out and requesting or of answering and response; these words show the melodiousness of the language. The use of these words also indicate that both the parties to the conversation have an informal or friendly relationship to each other. Words include the following: “jaa,” “khorap,” “woiy (high tone”), “wooy (high tone)” “wooy (mid tone)” as well as all the other response words included in the royal language modifiers (See the the list of royal language modifiers below.) [The text itself contains a separate section on royal language modifiers.] Sample sentences include:

ปัญหาเฉพาะในด้านรักษาภาษานี้ก็มีหลายประการ
bpanM haaR chaL phawH naiM daanF rakH saaR phaaM saaR neeH gawF meeM laayR bpraL gaanM
There are many problems particularly associated with caring for our language.

ปัญหาที่สาม คือความร่ำรวยในคำของภาษาไทย ซึ่งพวกเรานึกว่าไม่ร่ำรวยพอ จึงต้องมีบัญญัติศัพท์ใหม่มาใช้...
bpanM haaR theeF saamR kheuuM khwaamM rahmF ruayM naiM khahmM khaawngR phaaM saaR thaiM seungF phuaakF raoM neukH waaF maiF rahmF ruayM phaawM jeungM dtaawngF meeM banM yatH sap[t]L maiL maaM chaiH
A third issue is the richness of our Thai vocabulary which some of us think is not rich enough. We therefore want to create new words to use. [...]

เป็นภาษาที่ประชาชนใช้ ย่อมต้องมีการเปลี่ยนแปลงในความหมาย
bpenM phaaM saaR theeF bpraL chaaM chohnM chaiH yaawmF dtaawngF meeM gaanM bpliianL bplaaengM naiM khwaamM maayR
These are languages which people actually use so there will naturally be changes in word meanings.

พวกเขาย่อมอ่านเขียนภาษามลายูถิ่นได้ เพราะเป็นภาษาน้ำนมของเขาเอง
phuaakF khaoR yaawmF aanL khiianR phaaM saaR maH laaM yuuM thinL daiF phrawH bpenM phaaM saaR naahmH nohmM khaawngR khaoR aehngM
"They are able to read and write the local Malay language because it is their mother tongue."

...ภาษาไทยหรือภาษาทั้งหลายที่ใช้กันในปัจจุบันกระนั้นเป็นภาษาที่มีชีวิต
phaaM saaR thaiM reuuR phaaM saaR thangH laayR theeF chaiH ganM naiM bpatL jooL banM graL nanH bpenM phaaM saaR theeF meeM cheeM witH
The Thai language or other languages that are in current use are living languages.

ภาษาอังกฤษฉันกระดิกหูเสียที่ไหน ถึงจะให้ไปทำงานบ้านฝรั่ง
phaaM saaR angM gritL chanR graL dikL huuR siiaR theeF naiR theungR jaL haiF bpaiM thahmM ngaanM baanF faL rangL
"How am I going to learn to understand English so that I can go to work in a foreign household?"

มนุษย์มีภาษาซึ่งทำให้สามารถพัฒนาจำนวนที่เป็นรูปธรรมไปสู่การคิดถึง จำนวน ในเชิงนามธรรมได้
maH noot[y]H meeM phaaM saaR seungF thahmM haiF saaR maatF phatH naaM jahmM nuaanM theeF bpenM ruupF bpaL thamM bpaiM suuL gaanM khitH theungR jahmM nuaanM naiM cheerngM naamM maH thamM daiF
"Humans possess language which enables them to utilize concrete numbers to allow them to think about numbers in the abstract sense."

เมื่อภาษาตาย ก็คลอนแคลน และกลุ่มชนนั้นก็สูญเสียอำนาจต่อรองในสังคมไปแทบหมด
meuuaF phaaM saaR dtaayM gawF khlaawnM khlaaenM laeH gloomL chohnM nanH gawF suunR siiaR ahmM naatF dtaawL raawngM naiM sangR khohmM bpaiM thaaepF mohtL
"When a language dies or becomes unstable, the people who speak that language almost completely lose their power to have a voice in society."

...เรามีโชคดีที่มีภาษาของตนเองแต่โบราณกาล
raoM meeM chohkF deeM theeF meeM phaaM saaR khaawngR dtohnM aehngM dtaaeL bohM raanM naH gaanM
We are very fortunate to have our own very ancient language;

สำเนียงส่อภาษา กิริยาส่อสกุล
sahmR niiangM saawL phaaM saaR giL riH yaaM saawL saL goonM
"Manners maketh man."