เดินด้วยตีน เห็นด้วยตา พูดด้วยปาก ฟังด้วยหู
deernM duayF dteenM henR duayF dtaaM phuutF duayF bpaakL fangM duayF huuR
to experience something directly; (lit., “to walk with one’s feet; to see with one’s own eyes; to speak directly, and to hear with one’s own ears.”)

เป็นมนุษย์สุดประเสริฐเลิศคุณค่า
กว่าบรรดาฝูงสัตว์เดรัจฉาน
จงฝ่าฟันพัฒนาวิชาการ
อย่าล้างผลาญฤๅเข่นฆ่าบีฑาใคร
ไม่ถือโทษโกรธแช่งซัดฮึดฮัดด่า
หัดอภัยเหมือนกีฬาอัชฌาสัย
ปฏิบัติประพฤติกฎกำหนดใจ
พูดจาให้จ๊ะ ๆ จ๋า ๆ น่าฟังเอยฯ
bpenM maH noot[y]H sootL bpraL seertL leertF khoonM khaaF gwaaL banM daaM fuungR sat[w]L daehM ratH chaanR johngM faaL fanM phatH naaM wiH chaaM gaanM yaaL laangH phlaanR reuuM khehnL khaaF beeM thaaM khraiM maiF theuuR thohtF grohtL chaaengF satH heutH hatH daaL hatL aL phaiM meuuanR geeM laaM atL chaaM saiR bpaL dtiL batL bpraL phreutH gohtL gahmM nohtL jaiM phuutF jaaM haiF jaH jaH jaaR jaaR naaF fangM eeuyM
[a Thai pangram (a sentence using every letter of the alphabet)]

พูดซ้ำ ๆ ซาก ๆ
phuutF sahmH sahmH saakF saakF
to repeat oneself

พูดไทยแบบแปร่ง ๆ เพี้ยน ๆ
phuutF thaiM baaepL bpraengL bpraengL phiianH phiianH
to speak or say anything in Thai with butchered tones (and grammar)

พูดหรือเขียนได้เพียงภาษาเดียว
phuutF reuuR khiianR daiF phiiangM phaaM saaR diaaoM
monolingual

พูดหรือเขียนได้สองภาษา
phuutF reuuR khiianR daiF saawngR phaaM saaR
bilingual

พูดหรือเขียนได้หลายภาษา
phuutF reuuR khiianR daiF laayR phaaM saaR
multilingual

กรุณาพูดช้า ๆ หน่อย
gaL rooH naaM phuutF chaaH chaaH naawyL
"Please speak slowly."

กรุณาพูดใหม่
gaL rooH naaM phuutF maiL
"Please say that again."

การใช้โทรศัพท์มือถือ ก่อให้เกิดความเสี่ยงมากขึ้นในการขับรถ เพราะทำให้สมาธิในการขับรถลดลง ความสนใจถูกเบี่ยงเบนไปในเรื่องที่พูด
gaanM chaiH thohM raH sap[t]L meuuM theuuR gaawL haiF geertL khwaamM siiangL maakF kheunF naiM gaanM khapL rohtH phrawH thahmM haiF saL maaM thiH naiM gaanM khapL rohtH lohtH lohngM khwaamM sohnR jaiM thuukL biiangL baehnM bpaiM naiM reuuangF theeF phuutF
"Using a cell phone causes increased risks while driving because it causes (the driver) to lose concentration while driving the car. His interest is diverted to whatever his is talking about."

ขอพูดกับเกล็นครับ
khaawR phuutF gapL glenM khrapH
[on the phone] "May I speak to Glenn, please?"

เขาตัดสินใจลาออกจากงานประจำและลุยทำการงานการเมือง ด้วยความเชื่อมั่นในพรสวรรค์แห่งการเป็นนักพูด
khaoR dtatL sinR jaiM laaM aawkL jaakL ngaanM bpraL jahmM laeH luyM thahmM gaanM ngaanM gaanM meuuangM duayF khwaamM cheuuaF manF naiM phaawnM saL wan[k]R haengL gaanM bpenM nakH phuutF
"He decided to leave his job and tread a political path with confidence in his gift as an orator."

เขาเป็นคนพูดปากสะเปะสะปะ ไล่เปิดศึกกับสื่อมวลชนไม่เว้นแต่ละวัน
khaoR bpenM khohnM phuutF bpaakL saL bpehL saL bpaL laiF bpeertL seukL gapL seuuL muaanM chohnM maiF wehnH dtaaeL laH wanM
"He is a person who talks in circles; he looks for opportunities to fight with the media each and every day."

เขาพูดจาหยาบคายอย่างที่สุภาพชนเข่า เขาไม่พูดกัน
khaoR phuutF jaaM yaapL khaayM yaangL theeF sooL phaapF chohnM khaoL khaoR maiF phuutF ganM
He speaks very rudely and in a manner which no gentleman would employ.

เขาพูดช้ามาก
khaoR phuutF chaaH maakF
"He talks very slowly."

เขาพูดเพราะ
khaoR phuutF phrawH
She speaks sweetly.

เขาพูดเพื่อให้เด็กใช้ความพยายาม
khaoR phuutF pheuuaF haiF dekL chaiH khwaamM phaH yaaM yaamM
He spoke to the children so that they would use their best efforts.

เขาพูดภาษาไทยไม่เป็น
khaoR phuutF phaaM saaR thaiM maiF bpenM
"He cannot speak Thai."

เขาพูดเร็วเกิน ผมฟังไม่เข้าใจ(ไม่ทัน)
khaoR phuutF reoM geernM phohmR fangM maiF khaoF jaiM maiF thanM
[spoken by a male] "He talks too fast. I cannot understand (catch up)."

เขาพูดให้ฉันอาย
khaoR phuutF haiF chanR aayM
He talked (to me) in such a way that I would be embarrassed.

เขาไม่อาจพูดถ้อยคำใด ๆ อันจะทำให้ผู้อื่นเสียใจ
khaoR maiF aatL phuutF thaawyF khahmM daiM daiM anM jaL thahmM haiF phuuF euunL siiaR jaiM
He can’t speak even one word which dismays others.

คนคนนี้ พูดจริง ทำจริง และมีใจมั่นคงแน่นอน
khohnM khohnM neeH phuutF jingM thahmM jingM laeH meeM jaiM manF khohngM naaeF naawnM
This particular person speaks truthfully, acts truthfully, and, most certainly, has a solid spirit.

คุณเข้าใจไหมครับว่า เขาพูดว่าอะไร?
khoonM khaoF jaiM maiR khrapH waaF khaoR phuutF waaF aL raiM
[spoken by a male] "Do you understand what he said?"

คุณพูดภาษาอังกฤษได้ไหม
khoonM phuutF phaaM saaR angM gritL daiF maiR
"Can you speak English?"

ฉันพูดภาษาอังกฤษไม่ได้
chanR phuutF phaaM saaR angM gritL maiF daiF
"I cannot speak English."

ฉันเองไม่ได้พูดดังนั้นดอก
chanR aehngM maiF daiF phuutF dangM nanH daawkL
I, myself, did not speak like that at all.

ช่วยพูดชื่อคุณอีกทีได้ไหม
chuayF phuutF cheuuF khoonM eekL theeM daiF maiR
"Could you please say your name again?"

ปรกติพ่อไม่เคยเถียงแม่ วันนี้เกิดเถียงขึ้นมา แม่เง็งพูดไม่ออกเลย
bprohkL gaL dtiL phaawF maiF kheeuyM thiiangR maaeF wanM neeH geertL thiiangR kheunF maaM maaeF ngengM phuutF maiF aawkL leeuyM
"Usually, my father does not fight with my mother; today, however they did have a fight. My mother was so confused that she could not even utter a single word."

ประติชญาวิเศษณ์ คือ คำวิเศษณ์ที่ประบอกเสียงร้องเรียกและเสียงขานรับ เพื่อแสดงความสละสลวยของภาษา และแสดงความเป็นกันเองระหว่างผู้พูด เช่น จ๋า ขอรับ เว้ย โว้ย โวย และบรรดาคำขอรับที่กล่าวแล้วในคำวิเศษณ์ราชาศัพท์ทั้งสิ้น (ดูคำวิเศษณ์ราชาศัพท์ข้างหน้า)
bpraL dtitL chaH yaaM wiH saeht[n]L kheuuM khahmM wiH saeht[n]L theeF bpraL baawkL siiangR raawngH riiakF laeH siiangR khaanR rapH pheuuaF saL daaengM khwaamM saL laL saL luayR khaawngR phaaM saaR laeH saL daaengM khwaamM bpenM ganM aehngM raH waangL phuuF phuutF chehnF jaaR khaawR rapH weeuyH wooyH wooyM laeH banM daaM khahmM khaawR rapH theeF glaaoL laaeoH naiM khahmM wiH saeht[n]L raaM chaaM sap[t]L thangH sinF duuM khahmM wiH saeht[n]L raaM chaaM sap[t]L khaangF naaF
Affirmative Modifiers are modifiers which are expressions of calling out and requesting or of answering and response; these words show the melodiousness of the language. The use of these words also indicate that both the parties to the conversation have an informal or friendly relationship to each other. Words include the following: “jaa,” “khorap,” “woiy (high tone”), “wooy (high tone)” “wooy (mid tone)” as well as all the other response words included in the royal language modifiers (See the the list of royal language modifiers below.) [The text itself contains a separate section on royal language modifiers.] Sample sentences include:

ผมพูดภาษาไทยได้นิดหน่อย
phohmR phuutF phaaM saaR thaiM daiF nitH naawyL
"I can speak a little Thai."

ผมยังอ่านหนังสือไทยไม่ออก คิดว่ายากกว่าพูด
phohmR yangM aanL nangR seuuR thaiM maiF aawkL khitH waaF yaakF gwaaL phuutF
"I still cannot read Thai. I think it is more difficult than speaking."

พูดจากวนบาทาแบบนี้ถึงได้ถูกรุมกระทืบ
phuutF jaaM guaanM baaM thaaM baaepL neeH theungR daiF thuukL roomM graL theuupF
"They talked in such an offensive and insulting manner that they were beat up."

พูดชักแม่น้ำทั้งห้า
phuutF chakH maaeF naahmH thangH haaF
"To beat around the bush."

พูดไทยไม่ได้
phuutF thaiM maiF daiF
"I can't speak Thai."

พูดเป็นต่อยหอย
phuutF bpenM dtaawyL haawyR
"To talk a mile a minute."

พูดไปสองไพเบี้ย นิ่งเสียตำลึงทอง
phuutF bpaiM saawngR phaiM biiaF ningF siiaR dtahmM leungM thaawngM
"Speech is silver; silence is golden."

พูดภาษาไทยได้ไหมครับ
phuutF phaaM saaR thaiM daiF maiR khrapH
"Can you speak Thai?"

พูดไม่ถูก
phuutF maiF thuukL
"I don't know what to say."

เมื่อเขาพูด ทุกคนจะต้องเงี่ยหู และมีคนจำนวนมากเชื่อตามทันที
meuuaF khaoR phuutF thookH khohnM jaL dtaawngF ngiiaF huuR laeH meeM khohnM jahmM nuaanM maakF cheuuaF dtaamM thanM theeM
"When he speaks, everyone listens intently and many people will immediately believe what he says."

เมื่อตื่นขึ้นจากความฝัน แล้วก็นั่งน้ำตาร่วง จนกระทั่งไม่รู้จะพูดอะไรถูก
meuuaF dteuunL kheunF jaakL khwaamM fanR laaeoH gawF nangF nahmH dtaaM ruaangF johnM graL thangF maiF ruuH jaL phuutF aL raiM thuukL
"When I woke up from my dream, I found tears stream down my face; so much so that I could say nothing."

เมื่อรู้เรื่องแล้ว ท่านจะพูดไปไย?
meuuaF ruuH reuuangF laaeoH thanF jaL phuutF bpaiM yaiM
When you know the story already, why will you say anything?

ไม่ทราบว่าใครกำลังพูดครับ
maiF saapF waaF khraiM gahmM langM phuutF khrapH
"May I know who is speaking, please" — "May I have your name, please?"

เริ่มแต่พูดเขียนโดยจริงไม่บิดเบือน ใช้คำตรงไปตรงมา ใช้คำง่าย ๆ ที่สั้นกระชับ มีน้ำหนักและชัดเจนโดยไม่ดัดจริตใช้ศัพท์สำนวนเพื่อโอ้อวดความรู้
reermF dtaaeL phuutF khiianR dooyM jingM maiF bitL beuuanM chaiH khahmM dtrohngM bpaiM dtrohngM maaM chaiH khahmM ngaayF ngaayF theeF sanF graL chapH meeM nahmH nakL laeH chatH jaehnM dooyM maiF datL jaL ritL chaiH sap[t]L sahmR nuaanM pheuuaF ohF uaatL khwaamM ruuH
"(One must) begin by speaking and writing the truth without any distortion; using words which are straightforward; using easy words which are short and concise; (using words) which are both potent and clear but are not pretentious or unnatural; (one should not) use words and phrases only to show off one’s knowledge."