สามขาสำหรับวางกาน้ำ
saamR khaaR samR rapL waangM gaaM naamH
trivet, a three-legged stand made of metal used for supporting cooking vessels in a hearth

โต๊ะวางชุดน้ำชากาแฟ
dtoH waangM chootH naamH chaaM gaaM faaeM
coffe or tea service set, serving tray

น้ำซุบถ้วยนี้โหรงเหรงเหลือเกินมีแต่น้ำไม่มีเนื้อ
naamH soopH thuayF neeH ro:hngR raehngR leuuaR geernM meeM dtaaeL naamH maiF meeM neuuaH
This bowl of soup is thin and watery; it is almost all water and little meat.

คณะกรรมการยุทธศาสตร์เพื่อวางระบบการบริหารทรัพยากรน้ำ
khaH naH gamM maH gaanM yootH thaH saatL pheuuaF waangM raH bohpL gaanM baawM riH haanR sapH phaH yaaM gaawnM naamH
Strategic Formulation Committee for Water Resources Management

ตกน้ำไม่ไหลตกไฟไม่ไหม้
dtohkL naamH maiF laiR dtohkL faiM maiF maiF
[is] untouchable; unflappable; a survivor; steadfast

ตักน้ำรดตอ
dtakL naamH rohtH dtaawM
"To talk to a brick wall." — "Water off a duck's back."

เขาเสียเหงื่อมาก จึงดื่มน้ำเข้าไปถึงสองขวด
khaoR siiaR ngeuuaL maakF jeungM deuumL naamH khaoF bpaiM theungR saawngR khuaatL
"He lost lost a lot of sweat; so he drank two full bottles of water."

กินน้ำใต้ศอก
ginM naamH dtaiF saawkL
"To play second fiddle." — "To have to be satisfied with the crumbs from a rich man's table."

กินน้ำเผื่อแล้ง
ginM naamH pheuuaL laaengH
"To keep something for a rainy day."

น้ำมาปลากินมด น้ำลดมดกินปลา
naamH maaM bplaaM ginM mohtH naamH lohtH mohtH ginM bplaaM
"When the water rises the fish eat the ants; when the water falls the ants eat the fish."

บัวไม่ให้ช้ำ น้ำไม่ให้ขุ่น
buaaM maiF haiF chamH naamH maiF haiF khoonL
"Think before you speak." — "Think twice, then speak, the old proverb doth say; yet fools their bolts will quickly shoot away."

น้ำกลิ้งบนใบบอน
naamH glingF bohnM baiM baawnM
"A rolling stone gathers no moss."

น้ำขึ้นให้รีบตัก
naamH kheunF haiF reepF dtakL
"Gather ye rosebuds while ye may, old Time is still a-flying; and this same flower that smiles today, tomorrow will be dying." — "Carpe diem." — "Hoist your sail when the wind is fair." — "Make hay while the sun shines."

น้ำเชี่ยวอย่าขวางเรือ
naamH chiaaoF yaaL khwaangR reuuaM
"Better bend than break." — "It is ill striving against the stream." — "Don't try crossing the river if the current's strong." — "Don't piss into the wind."

น้ำน้อยย่อมแพ้ไฟ
naamH naawyH yaawmF phaaeH faiM
"If you don't have a lot of water, don't try putting out a fire."

น้ำนิ่งไหลลึก
naamH ningF laiR leukH
"Still waters run deep."

น้ำร้อนปลาเป็น น้ำเย็นปลาตาย
naamH raawnH bplaaM bpenM naamH yenM bplaaM dtaaiM
"Flies are easily caught with honey." — "It's easier to catch flies with honey than with vinegar."

ใช้น้ำเย็นเข้าลูบ
chaiH naamH yenM khaoF luupF
to talk or persuade diplomatically

ใส่ตะกร้าล้างน้ำ
saiL dtaL graaF laangH naamH
"You cannot make a silk velvet purse out of a sow’s ear."

ไม่เห็นน้ำตัดกระบอก ไม่เห็นกระรอกก่งหน้าไม้
maiF henR naamH dtatL graL baawkL maiF henR graL raawkF gohngL naaF maaiH
"Don't count your chickens before they are hatched. " — "Don't sell the bear skin before you have caught the bear."

เลือดข้นกว่าน้ำ
leuuatF khohnF gwaaL naamH
"Blood is thicker than water."

สอนจระเข้ว่ายน้ำ
saawnR jaawM raH khaehF waaiF naamH
"[lit.] "To teach a crocodile how to swim." — "Bring coals to Newcastle" — to perform a useless task."

ก๊อกในห้องน้ำเสีย ต้องตามช่างมาซ่อม
gaawkH naiM haawngF naamH siiaR dtawngF dtaamM changF maaM saawmF
"The faucet in the bathroom is broken; we need to find a plumber to fix it."

น้ำหน้าอย่างเขาใครจะเชื่อ
naamH naaF yaangL khaoR khraiM jaL cheuuaF
"Who would believe the likes of him?"

อากาศเชียงใหม่ร้อนจัดรวมทั้งวัยรุ่นหนุ่มสาวทนร้อนไม่ไหวต่างพากันออกมาเล่นน้ำรอบคูเมืองจำนวนมาก
aaM gaatL chiiangM maiL raawnH jatL ruaamM thangH waiM roonF noomL saaoR thohnM raawnH maiF waiR dtaangL phaaM ganM aawkL maaM lenF naamH raawpF khuuM meuuangM jamM nuaanM maakF
"The weather in Chiang Mai is very hot; young people and teens, unable to tolerate the heat, go out together to swim in the city moat."

พวกเขาย่อมอ่านเขียนภาษามลายูถิ่นได้ เพราะเป็นภาษาน้ำนมของเขาเอง
phuaakF khaoR yaawmF aanL khiianR phaaM saaR maH laaM yuuM thinL daiF phrawH bpenM phaaM saaR naamH nohmM khaawngR khaoR aehngM
"They are able to read and write the local Malay language because it is their mother tongue."

กักน้ำไว้เผื่อแล้ง
gakL naamH waiH pheuuaL laaengH
"Save some water for use during the dry season."

อัฐบริขารเป็นเครื่องใช้สอยของพระภิกษุ มีแปดอย่าง คือ สบง จีวร สังฆาฏิ บาตร มีดโกนหรือมีดตัดเล็บ เข็ม ประคดเอว กระบอกกรองน้ำ
atL thaL bawL riH khaanR bpenM khreuuangF chaiH saawyR khaawngR phraH phikH sooL meeM bpaaetL yaangL kheuuM saL bohngM jeeM waawnM sangR khaaM dtiL baatL meetF go:hnM reuuR meetF dtatL lepH khemR bpraL khohtH aayoM graL baawkL graawngM naamH
"The eight items which are necessary for a monk are a monk’s lower garment; a monks outer robe; the outer robe worn over the shoulder; his food bowl; a razor; a needle; a belt; and, a water-filter bottle."

ฝายจะมีประโยชน์ในการใช้น้ำยามแล้ง ทำให้ป่าชุ่มชื่น และยังช่วยลดการเกิดอุทกภัยต่าง ๆ
faaiR jaL meeM bpraL yo:htL naiM gaanM chaiH naamH yaamM laaengH thamM haiF bpaaL choomF cheuunF laeH yangM chuayF lohtH gaanM geertL ooL thohkH gaL phaiM dtaangL dtaangL
"A dam has the benefit of providing water during the dry season, in keeping the forest moist and irrigated, and in helping to reduce flooding."

น้ำที่ถูกสกัดกั้นมานาน ไหลบ่าลงทลายทำนบ
naamH theeF thuukL saL gatL ganF maaM naanM laiR baaL lohngM thaH laaiM thamM nohpH
"The waters which have backed up for a long time have flooded over and destroyed the dike."

แผนงานกำจัดน้ำเสียของโรงงานแห่งนี้สมบูรณ์แบบ ควรใช้เป็นตัวอย่างให้โรงงานอื่น ๆ ได้
phaaenR ngaanM gamM jatL naamH siiaR khaawngR ro:hngM ngaanM haengL neeH sohmR buunM baaepL khuaanM chaiH bpenM dtuaaM yaangL haiF ro:hngM ngaanM euunL euunL daiF
"The water treatment plant at this factory is complete and is fully functional; it should be used as a model for other factories."

น้ำและผลาหารบริบูรณ์
naamH laeH phlaaR haanR bawL riH buunM
"Water and fruit are plentiful and abundant."

น้ำถึงไหน ปลาถึงนั่น
naamH theungR naiR bplaaM theungR nanF
[lit.] "Where there is water, there are fish." [fig.] "Where there's smoke, there's fire."

เด็กที่เป็นไข้เลือดออกจะนอนซมไม่กินน้ำไม่กินอาหาร
dekL theeF bpenM khaiF leuuatF aawkL jaL naawnM sohmM maiF ginM naamH maiF ginM aaM haanR
"Children with hemorrhagic fever lie helplessly; they can neither eat nor drink."

เพื่อทำหน้าที่ผู้นำฝ่ายค้านในสภาผู้แทนราษฎรเต็มตัวแกนนำพรรคใหม่จะได้ยืนแลกหมัดกับรัฐบาลพรรคประชาธิปัตย์ได้อย่างสมน้ำสมเนื้อ
pheuuaF thamM naaF theeF phuuF namM faaiL khaanH naiM saL phaaM phuuF thaaenM raatF saL daawnM dtemM dtuaaM gaaenM namM phakH maiL jaL daiF yeuunM laaekF matL gapL ratH thaL baanM phakH bpraL chaaM thiH bpatL daiF yaangL saL maH naamH saL maH neuuaH
"In order to do perform its function as the leader of the opposition party in parliament, the leadership of the new party will stand firm and trade blows with the government of the Democrats on an equal footing."

เรือลอยน้ำ
reuuaM laawyM naamH
"The boat floats in the water."

ในช่วงฤดูแล้ง น้ำในแม่น้ำลำคลองตื้นเขินมาก
naiM chuaangF reuH duuM laaengH naamH naiM maaeF naamH lamM khlaawngM dteuunF kheernR maakF
"During the dry season, the water level in rivers and canals is very low."

ในฤดูแล้งส่วนใหญ่จะไม่มีน้ำเพียงพอเพื่อใช้ในการปลูกพืชไร่
naiM reuH duuM laaengH suaanL yaiL jaL maiF meeM naamH phiiangM phaawM pheuuaF chaiH naiM gaanM bpluukL pheuutF raiF
"During the dry season there is usually not enough water to grow even dry crops."

หล่อนบุ้ยใบ้ให้เขารู้ว่าน้องสาวนั่งเล่นอยู่ที่ท่าน้ำ
laawnL buyF baiF haiF khaoR ruuH waaF naawngH saaoR nangF lenF yuuL theeF thaaF naamH
"She pointed with her lips to let him know that his sister was sitting at the water’s edge."

ก๊อกในห้องน้ำรั่ว จึงได้ยินเสียงน้ำหยดติ๋งอยู่ตลอดเวลา
gaawkH naiM haawngF naamH ruaaF jeungM daiF yinM siiangR naamH yohtL dtingR yuuL dtaL laawtL waehM laaM
"The faucet in the bathroom leaks; therefore, we constantly hear dripping sounds."

มือไม่พายก็อย่าเอาเท้าราน้ำ
meuuM maiF phaaiM gaawF yaaL aoM thaaoH raaM naamH
"Lend a hand or get out of the way."

พอดำเนินการจัดจ้างขุดบ่อแล้ว ปรากฏว่าไม่มีงบประมาณค่าไฟฟ้า สำหรับเครื่องปั่นไฟในการปั๊มน้ำขึ้นมาใช้
phaawM damM neernM gaanM jatL jaangF khootL baawL laaeoH bpraaM gohtL waaF maiF meeM ngohpH bpraL maanM khaaF faiM faaH samR rapL khreuuangF bpanL faiM naiM gaanM bpamH naamH kheunF maaM chaiH
"After contracting for digging the well it turned out that there were insufficient funds for electricity or for an electric generator for pumping the water [out of the well]."

ในฤดูแล้งภาคอีสานจะขาดแคลนน้ำมาก
naiM reuH duuM laaengH phaakF eeM saanR jaL khaatL khlaaenM naamH maakF
"During the dry season, the Northeast (part of Thailand) is very short of water."

น้ำลดตอผุด
naamH lohtH dtaawM phootL
"When the right time comes, the truth will out."

ยาหม้อหมายถึงยาไทยที่ประกอบด้วยสมุนไพร กระดูกสัตว์ และเครื่องยาอื่น ๆ ใส่หม้อต้มแล้วกินน้ำที่เคี่ยวจนงวดเพื่อบำบัดโรค
yaaM maawF maaiR theungR yaaM thaiM theeF bpraL gaawpL duayF saL moonR phraiM graL duukL satL laeH khreuuangF yaaM euunL euunL saiL maawF dtohmF laaeoH ginM naamH theeF khiaaoF johnM nguaatF pheuuaF bamM batL ro:hkF
"ยาหม้อ means, Thai medicine which is composed of herbs, animal bones, and other medicinal ingredients (which are) put into a pot and boiled; (you) then consume the liquid (which) is rendered out in order to cure your illness."

ลักษณะที่กินนั้นก็คือกินดิบ ๆ บีบมะนาว หรือใส่น้ำซอสพริกมะเขือเทศตลอดจนน้ำส้มตามใจชอบ
lakH saL naL theeF ginM nanH gaawF kheuuM ginM dipL dipL beepL maH naaoM reuuR saiL naamH saawtH phrikH maH kheuuaR thaehtF dtlaawtL johnM naamH sohmF dtaamM jaiM chaawpF
"The most common way of eating [oysters] is to eat them raw with lime juice, with chili and tomato sauce, or with vinegar – depending on one’s taste."

น้ำเพิ่งเหือดไปไม่นาน บางแห่งยังเป็นดินปนเลน
naamH pheerngF heuuatL bpaiM maiF naanM baangM haengL yangM bpenM dinM bpohnM laehnM
"The water had just dried up; in some places there was still dirt mixed with mud."

ในห้องครัวยังคงมีน้ำขังอยู่เป็นแห่ง รีบเอาผ้ามาซับให้แห้ง
naiM haawngF khruaaM yangM khohngM meeM naamH khangR yuuL bpenM haengL reepF aoM phaaF maaM sapH haiF haaengF
"Water is still standing in spots around the kitchen; hurry up and get a rag to mop up the wet areas."

ถ้าเปรียบหล่อนเป็นไฟ สามีของหล่อนก็เหมือนน้ำ สองคนนั้นถึงอยู่กันด้วยกันได้
thaaF bpriiapL laawnL bpenM faiM saaR meeM khaawngR laawnL gaawF meuuanR naamH saawngR khohnM nanH theungR yuuL ganM duayF ganM daiF
"If you compare her to fire, he husband is like water; the two of them are able to live with each other."

คำตอบที่ได้คือ"ผักแพงทุกอย่างคะ เพราะน้ำมันแล้ง
khamM dtaawpL theeF daiF kheuuM phakL phaaengM thookH yaangL khaH phrawH naamH manM laaengH
"The vendor responded by saying, 'All vegetables are expensive because we are in a drought.' "

มีแต่คลองชลประทานแต่ไม่มีน้ำ จะทำอย่างไร
meeM dtaaeL khlaawngM chohnM laH bpraL thaanM dtaaeL maiF meeM naamH jaL thamM yaangL raiM
"They have irrigation canals but there is no water; what will they do?"

น้ำพึ่งเรือเสือพึ่งป่า
naamH pheungF reuuaM seuuaR pheungF bpaaL
"Everything is dependent on something else." "You scratch my back and I'll scratch yours."

ขอน้ำเพิ่มได้ไหมคะ
khaawR naamH pheermF daiF maiH khaH
"Can we have some more water?"

นักเรียนซักถามอาจารย์เรื่องการหักเหของแสงในน้ำ
nakH riianM sakH thaamR aaM jaanM reuuangF gaanM hakL haehR khaawngR saaengR naiM naamH
"The students questioned their teacher concerning refraction of light through water."

[ก.] เดือนละห้าพันบาทค่ะ ไม่รวมค่าน้ำ ค่าไฟ ค่าแก๊ส และค่าโทรศัพท์ผู้เช่าต้องเสียเอง
deuuanM laH haaF phanM baatL khaF maiF ruaamM khaaF naamH khaaF faiM khaaF gaaetH laeH khaaF tho:hM raH sapL phuuF chaoF dtawngF siiaR aehngM
[a.] "Five thousand baht a month, not including water, electricity, gas, and telephone. The tenant has to pay those himself."

ตอนน้ำท่วมถนนใหม่ จะมีตัวเงินตัวทองออกมาว่ายบนถนนเป็นร้อยเป็นพัน
dtaawnM naamH thuaamF thaL nohnR maiL jaL meeM dtuaaM ngernM dtuaaM thaawngM aawkL maaM waaiF bohnM thaL nohnR bpenM raawyH bpenM phanM
"When the streets first started to flood, huge numbers of monitor lizards came swimming down the streets."

ระดับน้ำในนาก็พอแช่ต้นข้าวตามปกติ
raH dapL naamH naiM naaM gaawF phaawM chaaeF dtohnF khaaoF dtaamM bpohkL dtiL
"The level of the water soaked the fields at it normally does."

เมื่อสัปดาห์ที่ผ่านมา มีฝนตกหนักติดต่อกันสามสี่วันจนน้ำไหลล้นคันนาแต่ก็ลดระดับลงไปแล้ว
meuuaF sapL daaM theeF phaanL maaM meeM fohnR dtohkL nakL dtitL dtaawL ganM saamR seeL wanM johnM naamH laiR lohnH khanM naaM dtaaeL gaawF lohtH raH dapL lohngM bpaiM laaeoH
"Last week the rain fell continuously for three days so that water flowed inundated the field dikes; but, the water had receded."

ท่วมรอบบริเวณบ้านคงช่วยไม่ได้ เอาโดยเฉพาะไม่ให้น้ำไหลเข้ามาในบ้านก็พอ
thuaamF raawpF bawL riH waehnM baanF khohngM chuayF maiF daiF aoM dooyM chaL phawH maiF haiF naamH laiR khaoF maaM naiM baanF gaawF phaawM
"[If] the area around this house flooded, there was nothing he could do; it would suit him just fine if he could keep the water from coming into the house."

ลูกคงคอยดูแล ยกข้าวของเก็บถ้าเห็นว่าน้ำไหลเข้าบ้าน
luukF khohngM khaawyM duuM laaeM yohkH khaaoF khaawngR gepL thaaF henR waaF naamH laiR khaoF baanF
"[Rather] his daughter kept on looking after [her mother and] raised moved the things in the house up if she saw that the water was coming into the house."

ระดับน้ำในนาสูงแค่ครึ่งน่องขยับสูงขึ้นแค่เข่าชั่วเวลาชั่วโมงเดียว
raH dapL naamH naiM naaM suungR khaaeF khreungF naawngF khaL yapL suungR kheunF khaaeF khaoL chuaaF waehM laaM chuaaF mo:hngM diaaoM
"In just one hour the level of water in the fields increased from mid-calf height to knee level."

หนึ่งชั่วโมงถัดมาแกต้องลุยน้ำเหนือเข่าพอกวาดตามองไปรอบตัว เห็นระลอกคลื่นซัดใบข้าวไหวระริก
neungL chuaaF mo:hngM thatL maaM gaaeM dtawngF luyM naamH neuuaR khaoL phaawM gwaatL dtaaM maawngM bpaiM raawpF dtuaaM henR raH laawkF khleuunF satH baiM khaaoF waiR raH rikH
"Just one hour later, he had to wade through water above knee-height. When he wiped his eyes and looked around, he noticed that the ripples had caused the leaves on the rice stalks to vibrate."

น้ำหนุนเนื่องเข้ามาไม่ทันตั้งตัว
naamH noonR neuuangF khaoF maaM maiF thanM dtangF dtuaaM
"He could not even stand up to the increasingly rushing flow."

ข้าวเขียวทั้งทุ่งเมื่อสองชั่วโมงที่ที่แล้ว เริ่มเห็นเพียงปลายใบปริ่มน้ำ
khaaoF khiaaoR thangH thoongF meuuaF saawngR chuaaF mo:hngM theeF theeF laaeoH reermF henR phiiangM bplaaiM baiM bprimL naamH
"The rice fields appeared green a scant two hours earlier; now all that could be seen were the tops of the leaves peeking through the water."

ลุงใสตกใจรีบลุยน้ำกลับมาที่กระท่อมน้ำท่วมถึงขนาดพื้นกระท่อมแล้ว
loongM saiR dtohkL jaiM reepF luyM naamH glapL maaM theeF graL thaawmF naamH thuaamF theungR khaL naatL pheuunH graL thaawmF laaeoH
"Uncle Sai became alarmed and hurried back to his stilt hut where the water had already reached the raised floor level."

แต่วันนี้ลุงใสสิ้นแรงกายแรงใจ แค่ยกพายกรีดน้ำก็ยังไม่อยากทำ
dtaaeL wanM neeH loongM saiR sinF raaengM gaaiM raaengM jaiM khaaeF yohkH phaaiM greetL naamH gaawF yangM maiF yaakL thamM
"But, today, Uncle Sai is weary of body and soul; he hardly wanted to lift the oar to paddle his boat."

ปล่อยให้เรือล่องตามน้ำมาเรื่อย ๆ แค่คอยคัดท้าย จนถึงผืนนาที่เป็นเหมือนลมหายใจครึ่งหนึ่งของแกและลูกเมีย
bplaawyL haiF reuuaM laawngF dtaamM naamH maaM reuuayF reuuayF khaaeF khaawyM khatH thaaiH johnM theungR pheuunR naaM theeF bpenM meuuanR lohmM haaiR jaiM khreungF neungL khaawngR gaaeM laeH luukF miiaM
"[He] let the boat meander lazily along the stream, steering occasionally, until he finally reached the fields which had been the life blood for him and his family."

เขาพุ่งตัวลงในน้ำที่เยือกเย็นดำผุดดำว่ายอย่างร่าเริงท่ามกลางเกลียวคลื่นที่ทบกันเข้ามา
khaoR phoongF dtuaaM lohngM naiM naamH theeF yeuuakF yenM damM phootL damM waaiF yaangL raaF reerngM thaamF glaangM gliaaoM khleuunF theeF thohpH ganM khaoF maaM
"He threw himself into the cool water; he bobbed up and down and swam around happily amidst the constantly breaking waves."

ถ้าไม่มีต้นไม้รากไม้จะซึมซับเก็บน้ำไว้ไม่ได้พื้นแผ่นดินก็จะถูกน้ำท่วม
thaaF maiF meeM dtohnF maaiH raakF maaiH jaL seumM sapH gepL naamH waiH maiF daiF pheuunH phaenL dinM gaawF jaL thuukL naamH thuaamF
"If there are no trees and no roots which can absorb and hold water, the ground will [be subject to] flooding."

กรรเชียงหมายถึงอาการที่นั่งหันหน้านั่งหันหน้าไปทางท้ายเรือ แล้วใช้มือเหนี่ยวกรรเชียงพุ้ยน้ำให้เรือแล่นไป
ganM chiiangM maaiR theungR aaM gaanM theeF nangF hanR naaF nangF hanR naaF bpaiM thaangM thaaiH reuuaM laaeoH chaiH meuuM niaaoL ganM chiiangM phuyH naamH haiF reuuaM laaenF bpaiM
"กรรเชียง means a condition whereby a person sits facing the rear of a boat and uses his hands to row by pulling on oars to propel a boat forward."

อีกสักกี่น้ำ
eekL sakL geeL naamH
"How much longer?"

นี่เป็นถนนที่มีน้ำขังจริง ๆ ยามฤดูฝน เป็นถนนที่ฝุ่นฟุ้งตลบยามฤดูร้อนดินแห้งผาก
neeF bpenM thaL nohnR theeF meeM naamH khangR jingM jingM yaamM reuH duuM fohnR bpenM thaL nohnR theeF foonL foongH dtaL lohpL yaamM reuH duuM raawnH dinM haaengF phaakL
"This is a road where water floods during the rainy season; and where clouds of dust spread out during the hot season when the land dries up."

โครงการแก้มลิง คือการจัดให้มีสถานที่เก็บกักน้ำตามจุดต่าง ๆ ในกรุงเทพฯ...
khro:hngM gaanM gaaemF lingM kheuuM gaanM jatL haiF meeM saL thaanR theeF gepL gakL naamH dtaamM jootL dtaangL dtaangL naiM groongM thaehpF
"The 'water retention' program involves developing certain locations into water retention ponds in Bangkok."

...เพื่อทำหน้าที่เป็นบึงพักน้ำให้หน้าน้ำ โดยรองรับน้ำฝนไว้ชั่วคราว ก่อนที่จะระบายลงทางระบายน้ำสาธารณะ
pheuuaF thamM naaF theeF bpenM beungM phakH naamH haiF naaF naamH dooyM raawngM rapH naamH fohnR waiH chuaaF khraaoM gaawnL theeF jaL raH baaiM lohngM thaangM raH baaiM naamH saaR thaaM raH naH
"[These] function as reservoirs during flood season by temporarily retaining rain water before they release the water into public waterways."

เพราะการทำนาซึ่งทำแต่ปีละครั้งนั้น หากข้าวไม่ให้ผลเต็มที่ มีภัยธรรมชาติน้ำท่วมนาล่ม น้ำน้อยข้าวไม่งาม...
phrawH gaanM thamM naaM seungF thamM dtaaeL bpeeM laH khrangH nanH haakL khaaoF maiF haiF phohnR dtemM theeF meeM phaiM thamM maH chaatF naamH thuaamF naaM lohmF naamH naawyH khaaoF maiF ngaamM
"Because growing rice is a one-year-long cycle, if the rice plants do not produce a full crop, or there is a natural disaster, or if flooding causes the fields to collapse, or if a drought causes the rice plants to under-produce..."

ในฤดูฝนชาวบ้านต้องสร้างเหมืองฝายเพื่อกักเก็บน้ำไว้ใช้ในฤดูแล้ง
naiM reuH duuM fohnR chaaoM baanF dtawngF saangF meuuangR faaiR pheuuaF gakL gepL naamH waiH chaiH naiM reuH duuM laaengH
"During the rainy season, rural people need to build irrigation ditches to retain water which will be used during the dry season."

เกษตรกรในภาคอีสานต้องประสบกับปัญหาเรื่องน้ำอย่างสาหัสสากรรจ์ในฤดูแล้ง
gaL saehtL dtraL gaawnM naiM phaakF eeM saanR dtawngF bpraL sohpL gapL bpanM haaR reuuangF naamH yaangL saaR hatL saaR ganM naiM reuH duuM laaengH
"Farmers in the Northeast are forced to contend with serious water problems during the dry season."

น้ำน้อยทำให้เกิดความหนืด
naamH naawyH thamM haiF geertL khwaamM neuutL
"The shallow water made [the dirt] gooey and viscous."

น้ำตื้นทำให้มองเห็นรอยไถเป็นคูยาวชัดเจน
naamH dteuunF thamM haiF maawngM henR raawyM thaiR bpenM khuuM yaaoM chatH jaehnM
"The shallow water highlighted the plow's long, sharp furrows."

น้ำน้อยทำให้เล็งเป้าได้ถนัด
naamH naawyH thamM haiF lengM bpaoF daiF thaL natL
"The low water level allowed him to target his prey clearly."

เราถึงริเวียร่าก่อนเที่ยงเล็กน้อย โค้งหาดทรายขาวสะอาดนักท่องเที่ยวเต็มไปหมด ทั้งเดินริมหาดและลงเล่นน้ำในทะเลสีครามระยิบระยับกลางแดดจ้า
raoM theungR riH wiiaM raaF gaawnL thiiangF lekH naawyH kho:hngH haatL saaiM khaaoR saL aatL nakH thaawngF thiaaoF dtemM bpaiM mohtL thangH deernM rimM haatL laeH lohngM lenF naamH naiM thaH laehM seeR khraamM raH yipH raH yapH glaangM daaetL jaaF
"We arrived at the Rivera a little before noon. The curved beach was clean and white [and was] thronged with tourists walking and cavorting in the deep-blue, glittering sea [and] the bright sunshine."

ความร้อนจากดวงอาทิตย์ทำให้น้ำระเหยเป็นไอน้ำ และลอยขึ้นไปในอากาศ
khwaamM raawnH jaakL duaangM aaM thitH thamM haiF naamH raH heeuyR bpenM aiM naamH laeH laawyM kheunF bpaiM naiM aaM gaatL
"Heat from the sun causes water to evaporate and to become part of the atmosphere."

ข.ไม่มี เพราะเครื่องไฟฟ้าอะไรที่ยกได้ เรายกขึ้นชั้นสองเรียบร้อยก่อนน้ำเข้าบ้านแล้ว
maiF meeM phrawH khreuuangF faiM faaH aL raiM theeF yohkH daiF raoM yohkH kheunF chanH saawngR riiapF raawyH gaawnL naamH khaoF baanF laaeoH
"No we didn't because we brought all our electronic stuff, like our TV and stereo, up to the second floor before the house flooded."

น้ำท่วมใหญ่ครั้งนี้จึงส่งผลสะเทือนต่อการเมืองไทยอย่างแน่นอน เพราะหลังน้ำลด ย่อมมีตอผุดมากมาย
naamH thuaamF yaiL khrangH neeH jeungM sohngL phohnR saL theuuanM dtaawL gaanM meuuangM thaiM yaangL naaeF naawnM phrawH langR naamH lohtH yaawmF meeM dtaawM phootL maakF maaiM
"This major flooding will certainly have repercussions on Thai politics because after the waters have receded, the failures [of prior policies] are likely to emerge."

ช่วงปลายฤดูฝนเป็นช่วงน้ำเอ่อล้นฝั่งขึ้นท่วมทุ่งนา
chuaangF bplaaiM reuH duuM fohnR bpenM chuaangF naamH uuhrL lohnH fangL kheunF thuaamF thoongF naaM
"The end of the rainy season is the period when water overflows its banks and floods the [rice] fields."

อุโมงค์ข้ามแยกยังสร้างอยู่คาราคาซัง น้ำก็ดันมาท่วมเสียมิดอุโมงค์ งานนี้คงเสียหายไม่น้อย
ooL mo:hngM khaamF yaaekF yangM saangF yuuL khaaM raaM khaaM sangM naamH gaawF danM maaM thuaamF siiaR mitH ooL mo:hngM ngaanM neeH khohngM siiaR haaiR maiF naawyH
"The tunnel under the intersection is still incomplete. Water is pushing in, flooding the tunnel. This probably caused a lot of damage."

...น่าจะถึงเวลาที่ไม่อาจหลีกเลี่ยงที่คนไทยทั้งประเทศ จะต้องปรับเปลี่ยนแนวคิดระหว่างคนกับน้ำเสียใหม่
naaF jaL theungR waehM laaM theeF maiF aatL leekL liiangF theeF khohnM thaiM thangH bpraL thaehtF jaL dtawngF bprapL bpliianL naaeoM khitH raH waangL khohnM gapL naamH siiaR maiL
"...the time has come for the Thai people throughout the country to come to terms with and rethink man’s relationship with water."

แนวความคิดความเชื่อความสัมพันธ์ระหว่างคนกับน้ำ ระหว่างการต่อสู้เพื่อควบคุมน้ำเบ็ดเสร็จ กับการอยู่ร่วมกับน้ำแบบสมดุลพอเหมาะนั้น
naaeoM khwaamM khitH khwaamM cheuuaF khwaamM samR phanM raH waangL khohnM gapL naamH raH waangL gaanM dtaawL suuF pheuuaF khuaapF khoomM naamH betL setL gapL gaanM yuuL ruaamF gapL naamH baaepL saL maH doonM phaawM mawL nanH
"Our ways of thinking and beliefs; the relationship between man and water; between our struggle to completely control the water and living with the water in a reasonably balanced manner."

ความจริงที่ประจักษ์ไม่มีทางเลือกอื่นให้กับเราเลย นอกการเลือกแนวทางการอยู่ร่วมกับน้ำให้ได้
khwaamM jingM theeF bpraL jakL maiF meeM thaangM leuuakF euunL haiF gapL raoM leeuyM naawkF gaanM leuuakF naaeoM thaangM gaanM yuuL ruaamF gapL naamH haiF daiF
"The stark reality is that we have no other choice other than to find a way to live in harmony with the water."

หากเชื่อว่าอยู่กับน้ำไม่ฝืนธรรมชาติของน้ำ ก็ต้องมาทบทวนแนวคิดเรื่องการวางผังเมืองและการพัฒนาเมืองกันใหม่ ยกเครื่อง ผังภาคผังเมืองรวม ผังชุมชน การทำถนนหนทางและสะพาน
haakL cheuuaF waaF yuuL gapL naamH maiF feuunR thamM maH chaatF khaawngR naamH gaawF dtawngF maaM thohpH thuaanM naaeoM khitH reuuangF gaanM waangM phangR meuuangM laeH gaanM phatH thaH naaM meuuangM ganM maiL yohkH khreuuangF phangR phaakF phangR meuuangM ruaamM phangR choomM chohnM gaanM thamM thaL nohnR hohnR thaangM laeH saL phaanM
"If we believe that we must co-exist with the water while not subverting its nature, then we must reexamine our notions of urban planning and development, along with overhauling our local, urban-collective and community planning, and our building of roads and bridges."

การการอยู่ร่วมกับน้ำต้องไม่ขวางทางน้ำ ไม่สร้างสิ่งกีดขวางทางน้ำ และต้องสร้างทางระบายน้ำให้เพียงพอ
gaanM gaanM yuuL ruaamF gapL naamH dtawngF maiF khwaangR thaangM naamH maiF saangF singL geetL khwaangR thaangM naamH laeH dtawngF saangF thaangM raH baaiM naamH haiF phiiangM phaawM
"To co-exist with water one must not block its way; one must not build barriers to its flow; and one must construct sufficient pathways to allow it to flow."

การคิดเอาชนะน้ำด้วยการถมดินให้สูงขึ้นเรื่อย ๆ นั้น ก็ไม่ต่างจากการขโมยถุงทรายคันกั้นหมู่บ้านมากั้นหน้าบ้านของตัวเอง
gaanM khitH aoM chaH naH naamH duayF gaanM thohmR dinM haiF suungR kheunF reuuayF reuuayF nanH gaawF maiF dtaangL jaakL gaanM khaL mooyM thoongR saaiM khanM ganF muuL baanF maaM ganF naaF baanF khaawngR dtuaaM aehngM
"Thinking to overpower the water by building increasingly higher levees is no different from taking the sandbags that protect the whole village to seal off your own home."

หากนำเอาวิธีการของคนสมัยก่อนที่เขาอยู่ร่วมกับน้ำได้ด้วยการยกร่องคันดินปลูกต้นผลไม้ ปลูกผัก ก็น่าจะเป็นตัวอย่างที่ดี
haakL namM aoM wiH theeM gaanM khaawngR khohnM saL maiR gaawnL theeF khaoR yuuL ruaamF gapL naamH daiF duayF gaanM yohkH raawngF khanM dinM bpluukL dtohnF phohnR laH maaiH bpluukL phakL gaawF naaF jaL bpenM dtuaaM yaangL theeF deeM
"If we were to adopt the way people of previous generations learned to live with the water, hoeing up earthen ridges and scooping out furrows to plant their fruit trees and vegetables, we would benefit from their example."

แล้วปล่อยให้ร่องระหว่างคันเป็นที่อยู่ของน้ำ
laaeoH bplaawyL haiF raawngF raH waangL khanM bpenM theeF yuuL khaawngR naamH
"Then, just let the furrows between the ridges serve as waterways."

หรือแม้แต่การสร้างถนนสมัยก่อนก็จะยกคันถนนขึ้นมา ขุดดินข้างถนนให้เป็นคลอง ให้เป็นที่รองรับน้ำและระบายน้ำไปพร้อม ๆ กัน
reuuR maaeH dtaaeL gaanM saangF thaL nohnR saL maiR gaawnL gaawF jaL yohkH khanM thaL nohnR kheunF maaM khootL dinM khaangF thaL nohnR haiF bpenM khlaawngM haiF bpenM theeF raawngM rapH naamH laeH raH baaiM naamH bpaiM phraawmH phraawmH ganM
"Alternatively, in former times as roads were built and raised up [from the surrounding area], canals were dug off the side of the road to serve both as a drainage area and a waterway."

รูปแบบอาคารที่อยู่อาศัยโดยเฉพาะในพื้นที่ที่เป็นทางน้ำหลาก น่าจะมีกฎหมายควบคุมเป็นพิเศษให้เป็นรูปแบบที่น้ำสามารถหลากได้
ruupF baaepL aaM khaanM theeF yuuL aaM saiR dooyM chaL phawH naiM pheuunH theeF theeF bpenM thaangM naamH laakL naaF jaL meeM gohtL maaiR khuaapF khoomM bpenM phiH saehtL haiF bpenM ruupF baaepL theeF naamH saaR maatF laakL daiF
"The design of buildings and homes, especially those located in floodways, should be subject to special legislation requiring they be designed to accommodate the movement of the water."

...พร้อม ๆ กับการฟื้นฟูจากความเสียหายน้ำท่วม เราคงต้องปรับแนวคิดความเชื่อและวิธีการทั้งหลายทั้งปวงที่เกี่ยวข้องกับน้ำใหม่ทั้งหมด
phraawmH phraawmH gapL gaanM feuunH fuuM jaakL khwaamM siiaR haaiR naamH thuaamF raoM khohngM dtawngF bprapL naaeoM khitH khwaamM cheuuaF laeH wiH theeM gaanM thangH laaiR thangH bpuaangM theeF giaaoL khaawngF gapL naamH maiL thangH mohtL
"...while at the same time recovering from the losses this flood has created, we need to change all our ways of thinking and doing things that have to do with water."

ถ้าละสายตาจากน้ำที่ท่วมหัวเข่าอยู่เงยหน้ามองออกไปไกล ก็จะเห็นพายุใหญ่ตั้งเค้าดำทะมึนมาแต่ไกล
thaaF laH saaiR dtaaM jaakL naamH theeF thuaamF huaaR khaoL yuuL ngeeuyM naaF maawngM aawkL bpaiM glaiM gaawF jaL henR phaaM yooH yaiL dtangF khaaoH damM thaH meunM maaM dtaaeL glaiM
"If we take our eyes of the current knee-high flooding, and instead raise our gaze further out, we will see a huge storm looming from afar."

ภาคอีสานกันดารน้ำในฤดูแล้ง
phaakF eeM saanR ganM daanM naamH naiM reuH duuM laaengH
"The Northeast lacks water during the dry season."

๓. เสิร์ฟเครื่องดื่มหลาย ๆ ประเภท เช่นน้ำอัดลมน้ำผลไม้ หรือน้ำสมุนไพรต่าง ๆ เริ่มปีใหม่...
saamR seerfL khreuuangF deuumL laaiR laaiR bpraL phaehtF chenF namH atL lohmM naamH phohnR laH maaiH reuuR naamH saL moonR phraiM dtaangL dtaangL reermF bpeeM maiL
"3. You should serve many different types of drinks, such as, sodas, fruit juices, and various kinds of herbal drinks to begin the new year..."

๔. ดื่ม คุณรู้แล้วว่าควรดื่มน้ำให้ได้วันละสองลิตร
seeL deuumL khoonM ruuH laaeoH waaF khuaanM deuumL naamH haiF daiF wanM laH saawngR litH
4. Drink: You already know that you should drink at least two liters of water per day.

...เพราะการขาดน้ำจะทำให้การออกกำลังของคุณย่ำแย่และล้าหลังกว่าปกติ
phrawH gaanM khaatL naamH jaL thamM haiF gaanM aawkL gamM langM khaawngR khoonM yamF yaaeF laeH laaH langR gwaaL bpaL gaL dtiL
...because the lack of water will cause your exercise to flag and be less effective than it normally would.