การเคยเป็นเนื้อคู่ หรืออยู่ร่วมกันมาในชาติปางก่อน
gaanM kheeuyM bpenM neuuaH khuuF reuuR yuuL ruaamF ganM maaM naiM chaatF bpaangM gaawnL
See บุพเพสันนิวาส

ขึ้นอยู่กับข้อเท็จจริงที่ว่า
kheunF yuuL gapL khaawF thetH jingM theeF waaF
to depend on the fact that

คำหรือพยางค์ที่มีพยัญชนะไม่ออกเสียงอยู่หน้าตัวสะกด ที่ยังมีพยัญชนะตามหลังมาอีก ให้ตัดพยัญชนะที่อยู่หน้าตัวสะกดออก และใส่เครื่องหมายทัณฑฆาตไว้บนพยัญชนะตัวสุดท้าย เช่น
khahmM reuuR phaH yaang[k]M theeF meeM phaH yanM chaH naH maiF aawkL siiangR yuuL naaF dtuaaM saL gohtL theeF yangM meeM phaH yanM chaH naH dtaamM langR maaM eekL haiF dtatL phaH yanM chaH naH theeF yuuL naaF dtuaaM saL gohtL aawkL laeH saiL khreuuangF maayR thanM thaH khaatF waiH bohnM phaH yanM chaH naH dtuaaM sootL thaayH chehnF
In a word or syllable which has consonants which are not pronounced, which are placed before the final consonant, and where there are consonants following, such non-pronounced consonants should be cut out and a silencer inserted over the final, non-pronounced consonant. For example:

งูเหล่านี้อาศัยอยู่ในนาและในแม่น้ำ
nguuM laoL neeH aaM saiR yuuL naiM naaM laeH naiM maaeF naahmH
These snakes live in rice paddies and rivers.

งูเห่าโดยมากดำและมีดอกจันหรือจุดลายอยู่ที่คอ
nguuM haoL dooyM maakF dahmM laeH meeM daawkL janM reuuR jootL laayM yuuL theeF khaawM
Cobras are generally black and have stars or spots streaked on the neck.

ถ้าพยัญชนะซ้อนอยู่กลางศัพท์ให้ถือว่า พยัญชนะซ้อนตัวแรกเป็นตัวสะกดของพยางค์หน้า และพยัญชนะซ้อนตัวหลังเป็นพยัญชนะต้นของพยางค์ต่อไป ฉะนั้น การใช้พยัญชนะตัวสะกดและพยัญชนะต้น จะต่างกันตามหลักเกณฑ์การเทียบพยัญชนะในตารางข้างท้าย เช่น
thaaF phaH yanM chaH naH saawnH yuuL glaangM sap[t]L haiF theuuR waaF phaH yanM chaH naH saawnH dtuaaM raaekF bpenM dtuaaM saL gohtL khaawngR phaH yaang[k]M naaF laeH phaH yanM chaH naH saawnH dtuaaM langR bpenM phaH yanM chaH naH dtohnF khaawngR phaH yaang[k]M dtaawL bpaiM chaL nanH gaanM chaiH phaH yanM chaH naH dtuaaM saL gohtL laeH phaH yanM chaH naH dtohnF jaL dtaangL ganM dtaamM lakL gaehn[t]M gaanM thiiapF phaH yanM chaH naH naiM dtaaM raangM khaangF thaayH chehnF
If the double letters occur in the middle of the word, the rules are: the first letter of the double is the last consonant of the prior syllable and the second consonant is the initial of the next syllable. Therefore, the expression of the first and second letters of the double will differ according to the rules set forth in the Consonant Table, for example:

พุ่มไม้ที่อยู่ใต้ต้นอื่น
phoomF maaiH theeF yuuL dtaiF dtohnF euunL
underbrush

ภาพอธิบายที่อยู่ในหน้าตรงข้ามหน้าแรกของหนังสือ
phaapF aL thiH baayM theeF yuuL naiM naaF dtrohngM khaamF naaF raaekF khaawngR nangR seuuR
frontispiece; an illustrated leaf preceding the title page of a book

เมื่อมีคนประท้วง ขับไล่ก็ไม่ควรดันทุรังที่จะต่อสู้ ขัดขวาง ใช้กลไกรัฐเข้าปราบปราม จับกุมโดยคิดว่าจะทำให้อยู่ในอำนาจต่อไป
meuuaF meeM khohnM bpraL thuaangH khapL laiF gawF maiF khuaanM danM thooH rangM theeF jaL dtaawL suuF khatL khwaangR chaiH gohnM gaiM ratH khaoF bpraapL bpraamM japL goomM dooyM khitH waaF jaL thahmM haiF yuuL naiM ahmM naatF dtaawL bpaiM
When people protest that (the government should be) driven out (of power), (politicians) should not stubbornly fight or resist; (they should not) use the mechanisms of the state to prevent (protest); or jail (the protesters), with an aim towards remaining in power;

อพยพเข้ามาตั้งบ้านเรือนอยู่ในประเทศ
ohpL yohpH khaoF maaM dtangF baanF reuuanM yuuL naiM bpraL thaehtF
immigrate

กลางวันฉันไม่อยู่บ้าน
glaangM wanM chanR maiF yuuL baanF
"I am not at home during the day."

การถอนทหารต้องขึ้นอยู่กับสถานการณ์ และทำแบบค่อยเป็นค่อยไป โดยมีจุดมุ่งหมายคือ ความสงบสุขของประเทศชาติ
gaanM thaawnR thaH haanR dtaawngF kheunF yuuL gapL saL thaanR gaan[n]M laeH thahmM baaepL khaawyF bpenM khaawyF bpaiM dooyM meeM jootL moongF maayR kheuuM khwaamM saL ngohpL sookL khaawngR bpraL thaehtF chaatF
"Withdrawing the military must proceed by taking all factors into account and must be done gradually. The objective is to maintain peace and tranquility for the people."

การที่ประชาชนรู้สึกว่าอยู่ดีมีสุขจากการเอื้อเฟื้อของรัฐบาล มาจากเงินที่เก็บมาจากภาษีอากรของประชาชนนั่นเอง
gaanM theeF bpraL chaaM chohnM ruuH seukL waaF yuuL deeM meeM sookL jaakL gaanM euuaF feuuaH khaawngR ratH thaL baanM maaM jaakL ngernM theeF gepL maaM jaakL phaaM seeR aaM gaawnM khaawngR bpraL chaaM chohnM nanF aehngM
"The fact that people feel content that their lives are happy due to the generosity of the government is due to the collection of taxes from the people themselves."

การผดุงสถาบันศาลให้เป็นที่ศรัทธาเชื่อถือของประชาชนก็อยู่ที่ความตรงไปตรงมาของผู้พิพากษา
gaanM phaL doongM saL thaaR banM saanR haiF bpenM theeF satL thaaM cheuuaF theuuR khaawngR bpraL chaaM chohnM gawF yuuL theeF khwaamM dtrohngM bpaiM dtrohngM maaM khaawngR phuuF phiH phaakF saaR
"Maintaining the respect and credibility of the institution of the court for the citizenry rests with the openness and honesty of its judges."

การเมืองอิสลามวางอยู่บนสัจธรรมพื้นฐานมิใช่เป็นผลประโยชน์ชั่วคราว
gaanM meuuangM itL laamM waangM yuuL bohnM satL jaL thamM maH pheuunH thaanR miH chaiF bpenM phohnR bpraL yoht[n]L chuaaF khraaoM
"Islamic politics is based on fundamental truths, not on (attaining) temporal benefits."

แกนนำพรรคยังมีความหวังเหลืออยู่เล็ก ๆ ว่าข้อต่อสู้ดังกล่าวจะช่วยให้รอดพ้นจากคำตัดสินยุบพรรคได้
gaaenM nahmM phakH yangM meeM khwaamM wangR leuuaR yuuL lekH lekH waaF khaawF dtaawL suuF dangM glaaoL jaL chuayF haiF raawtF phohnH jaakL khahmM dtatL sinR yoopH phakH daiF
"The party leadership still has a tiny hope that these arguments will help free them from a decision to dissolve their party."

ข้อกล่าวหาที่ประดังเข้าใส่กลับอยู่ในประเด็นที่ว่าการจัดการของพล.ต.อ. คนนั้น เอื้อประโยชน์ให้กับกลุ่มอำนาจเก่า
khaawF glaaoL haaR theeF bpraL dangM khaoF saiL glapL yuuL naiM bpraL denM theeF waaF gaanM jatL gaanM khaawngR khohnM nanH euuaF bpraL yoht[n]L haiF gapL gloomL ahmM naatF gaoL
"The (flood of) accusations which gushed out concerned management questions involving that particular police general who provided significant (and illegal) benefits to the old power clique."

ของนอกกายเรานี้มีแล้วหาไม่เกิดขึ้นเสื่อมไป จะได้อยู่ยงคงทนหามิได้
khaawngR naawkF gaayM raoM neeH meeM laaeoH haaR maiF geertL kheunF seuuamL bpaiM jaL daiF yuuL yohngM khohngM thohnM haaR miH daiF
There is nothing in our external body that we can retain; we are born, then we disintegrate; we have nothing that will last permanently.

เขาฝักฝ่ายอยู่กับพวกฝ่ายซ้ายที่มีอุดมคติเช่นเดียวกัน
khaoR fakL faayL yuuL gapL phuaakF faayL saayH theeF meeM ooL dohmM khaH dtiL chehnF diaaoM ganM
"He is attracted to side with the Left with whom he shares the same ideals."

เขาสังเกตเห็นไฟกระพริบอยู่ไกลลิบ ไม่นานก็ใกล้เข้ามา
khaoR sangR gaehtL henR faiM graL phripH yuuL glaiM lipH maiF naanM gawF glaiF khaoF maaM
"He observed a blinking light far off in the distance; we should be there soon."

เขาอยู่ใกล้
khaoR yuuL glaiF
He is close.

เขาอยู่ที่นี่
khaoR yuuL theeF neeF
"He lives here." — "He is here."

เขาอยู่ที่นี่มาสามอาทิตย์แล้ว
khaoR yuuL theeF neeF maaM saamR aaM thit[y]H laaeoH
"She has been living here for three weeks."

เขาอยู่ในบ้าน
khaoR yuuL naiM baanF
"He is in the house."

เขาอยู่ในบ้านหลังที่สี่
khaoR yuuL naiM baanF langR theeF seeL
"He lives in the fourth house."

เขาอยู่บน
khaoR yuuL bohnM
He is above.

เขาอยู่บางกะปิ
khaoR yuuL baangM gaL bpiL
"He lives in Bangkapi."

เขาอยู่บ้านเลขที่ยี่สิบสามบนถนนใหญ่
khaoR yuuL baanF laehkF theeF yeeF sipL saamR bohnM thaL nohnR yaiL
"He lives at No. 23 on the main road."

เขาอยู่บ้านหลังที่สามหรือหลังที่สี่
khaoR yuuL baanF langR theeF saamR reuuR langR theeF seeL
"He lives in the third or fourth house."

คนที่อยู่ในบ้านนั้นจะย้ายออกในไม่ช้า
khohnM theeF yuuL naiM baanF nanH jaL yaayH aawkL naiM maiF chaaH
"The people who live in that house will move out soon."

คนไทยคงเอือมระอาด้วย คำขวัญหลอกๆ เพี้ยน ๆ อยู่แล้ว
khohnM thaiM khohngM euuamM raH aaM duayF khahmM khwanR laawkL laawkL phiianH phiianH yuuL laaeoH
"Thais are fed up with 'catchwords' and clever phrases which deceive or fail to ring true."

คลินิคอยู่ที่ไหน
khliH nikH yuuL theeF naiR
"Where's the clinic?"

คลื่นใต้น้ำหมายถึง เหตุการณ์ที่กรุ่นอยู่ภายใน แต่ภายนอกดูเสมือนสงบเรียบร้อย
khleuunF dtaiF naahmH maayR theungR haehtL gaan[n]M theeF groonL yuuL phaayM naiM dtaaeL phaayM naawkF duuM saL meuuanR saL ngohpL riiapF raawyH
"An 'undercurrent' means a situation in which (something) is smoldering internally but externally everything appears quiet and calm."

ความขี้ริ้วขี้เหร่ทั้งหลาย ไม่ได้อยู่ในความรับผิดชอบของตนเอง หากแต่มาจากเหตุปัจจัยอื่น ที่อยู่เหนือการควบคุม
khwaamM kheeF riuH kheeF rehL thangH laayR maiF daiF yuuL naiM khwaamM rapH phitL chaawpF khaawngR dtohnM aehngM haakL dtaaeL maaM jaakL haehtL bpatL jaiM euunL theeF yuuL neuuaR gaanM khuaapF khoomM
"All of the unattractiveness (of the leadership group) is not his responsibility; but arises from factors beyond his control."

ความพยายามอยู่ที่ไหนความสำเร็จอยู่ที่นั่น
khwaamM phaH yaaM yaamM yuuL theeF naiR khwaamM sahmR retL yuuL theeF nanF
"Where there’s a will, there’s a way."

คอยอยู่ที่นี่นะ อีกสิบห้านาที ผมจะกลับมา
khaawyM yuuL theeF neeF naH eekL sipL haaF naaM theeM phohmR jaL glapL maaM
[spoken by a male] "Wait here, I will be back in fifteen minutes."

คำเตือน...อย่าอ่านขณะอยู่คนเดียว!
khahmM dteuuanM yaaL aanL khaL naL yuuL khohnM diaaoM
"Fair Warning: Don't read while you are alone!"

คำที่ใช้เป็นคำวิเศษณ์ มีอยู่ ๔ ประเภท คือ
khahmM theeF chaiH bpenM khahmM wiH saeht[n]L meeM yuuL seeL bpraL phaehtF kheuuM
There are four types of words used as modifiers:

คุณชอบอยู่เมืองไทยไหม
khoonM chaawpF yuuL meuuangM thaiM maiR
"Do you like living in Thailand?"

คุณยังอยู่ที่เดิมใช่ไหม
khoonM yangM yuuL theeF deermM chaiF maiR
"You're still living at the same place, right?"

คุณสุจิตอยู่ข้างบนรึเปล่า?
khoonM sooL jitL yuuL khaangF bohnM reuH bplaaoL
"Is Mr. Sujit upstairs?"

คุณอยู่ที่ไหน
khoonM yuuL theeF naiR
"Where are you?"

คุณอยู่เมืองไทยมานานเท่าไหร่แล้วคะ
khoonM yuuL meuuangM thaiM maaM naanM thaoF raiL laaeoH khaH
[spoken by female] "How long have you been living in Thailand?"

ใครอยู่ที่นั่น
khraiM yuuL theeF nanF
"Who lives there?" — "Who is there?"

ฉันจะไปหาเพื่อนที่อยู่บ้านใหญ่โน้น
chanR jaL bpaiM haaR pheuuanF theeF yuuL baanF yaiL nohnH
"I am going to see my friend who lives in that big house over there."

ฉันต้องการให้คุณอยู่กับฉันและไม่คุยหรือมองผู้หญิงคนอื่นอีก
chanR dtaawngF gaanM haiF khoonM yuuL gapL chanR laeH maiF khuyM reuuR maawngM phuuF yingR khohnM euunL eekL
[spoken by a female] "I want you to be with me and not chat with—or look at—other women any more."

ฉันอยู่ที่นี่
chanR yuuL theeF neeF
"I live here." — "I am here."

ฉันอยู่ล่าง
chanR yuuL laangF
I am underneath.

ใช้แทนนามหรือสรรพนามที่อยู่ข้างหน้า
chaiH thaaenM naamM reuuR sapL phaH naamM theeF yuuL khaangF naaF
[They] are used in place of nouns or pronouns which occur before the relative clause.