ตะวันขึ้นจนตะวันตกดิน
dtaL wanM kheunF johnM dtaL wanM dtohkL dinM
sunrise to sunset

ภาวะเศรษฐกิจตกต่ำ
phaaM waH saehtL thaL gitL dtohkL dtamL
economic depression

ตกน้ำไม่ไหลตกไฟไม่ไหม้
dtohkL naamH maiF laiR dtohkL faiM maiF maiF
[is] untouchable; unflappable; a survivor; steadfast

ฝนตก
fohnR dtohkL
"It's raining."

ถึงฝนจะตก แต่ก็ยังร้อนอยู่ดี
theungR fohnR jaL dtohkL dtaaeL gaawF yangM raawnH yuuL deeM
"Although it rains, it's still hot."

ตกตะกอนนอนก้น
dtohkL dtaL gaawnM naawnM gohnF
"Sediments settle at the bottom of a jar."

ฝนตกไม่ทั่วฟ้า
fohnR dtohkL maiF thuaaF faaH
"Life is not fair." [lit. It can't rain everywhere at once]

ตาโตตกต้นตาลตาย
dtaaM dto:hM dtohkL dtohnF dtaanM dtaaiM
[alliteration] "Grandfather Toh fell to his death from a sugar palm tree."

เขาตกจากต้นไม้ และมือถูกเจ็บ
khaoR dtohkL jaakL dtohnF maaiH laeH meuuM thuukL jepL
"He fell from the tree and hurt his hand."

พลั้งปากเสียศีล พลั้งตีนตกต้นไม้
phlangH bpaakL siiaR seenR phlangH dteenM dtohkL dtohnF maaiH
"Better the foot slip than the tongue."

ขายตก
khaaiR dtohkL
"Sales have dropped."

ผมเองไม่ได้ค้นคว้าเรื่องนี้เป็นหลัก เป็นเพียงอ่านพบโดยบังเอิญจากการค้นคว้าเรื่องอื่นเท่านั้น อาจจะมองข้ามตกหล่น
phohmR aehngM maiF daiF khohnH khwaaH reuuangF neeH bpenM lakL bpenM phiiangM aanL phohpH dooyM bangM eernM jaakL gaanM khohnH khwaaH reuuangF euunL thaoF nanH aatL jaL maawngM khaamF dtohkL lohnL
"I myself did not research this issue as a primary matter; I only stumbled across this issue in passing. Perhaps I overlooked or missed (something)."

พรรคนี้ตกเป็นฝ่ายตั้งรับไม่ถึงข้ามคืน ก็ตั้งกราดก่อกำแพงรับศึกทันที
phakH neeH dtohkL bpenM faaiL dtangF rapH maiF theungR khaamF kheuunM gaawF dtangF graatL gaawL gamM phaaengM rapH seukL thanM theeM
"Overnight, the party shifted to the defensive and immediately built walls around themselves ready to repel the enemy."

ส่วนฤดูการโยกย้ายนายทหาร มีหลายคนเกรงจะมีการย้ายล้างบาง เพื่อเช็คบิลกลุ่มอำนาจใหม่ที่ตกเป็นฝ่ายเพลี่ยงพล้ำ
suaanL reuH duuM gaanM yo:hkF yaaiH naaiM thaH haanR meeM laaiR khohnM graehngM jaL meeM gaanM yaaiH laangH baangM pheuuaF chekH binM gloomL amM naatF maiL theeF dtohkL bpenM faaiL phliiangF phlaamH
"During the military reassignment season many people are afraid of a total purge in order to take to task the new power clique which has found itself on the wrong side."

คนอีกจำนวนมาก ทันโลกทันสมัยไม่ได้ จึงกลายเป็นชนชั้นอนาถา ตกนอกขอบสังคม ไร้ทรัพย์ ไร้สิทธิ ไร้เสียง เลี้ยงชีพด้วยอาชญากรรม หนีทุกข์ด้วยยาเสพติด ทุกสังคมมีคนแบบนี้บ้าง
khohnM eekL jamM nuaanM maakF thanM lo:hkF thanM saL maiR maiF daiF jeungM glaaiM bpenM chohnM chanH aL naaM thaaR dtohkL naawkF khaawpL sangR khohmM raiH sapH raiH sitL thiH raiH siiangR liiangH cheepF duayF aatL chaH yaaM gamM neeR thookH duayF yaaM saehpL dtitL thookH sangR khohmM meeM khohnM baaepL neeH baangF
"Another large number of people cannot cope with modernity and become members of the 'impoverished class.' They fall outside the bounds of society; they are without wealth and without any rights; they have no voice (in the political system); they support themselves through crime; they escape poverty through (selling) drugs. Every society has people like this."

ตกบ่ายวันงาน เรือทุกลำต่าง ๆวิ่งรอกจากเกาะเต่าเกาะสมุย ล้วนมุ่งสู่เกาะพะงัน
dtohkL baaiL wanM ngaanM reuuaM thookH lamM dtaangL dtaangL wingF raawkF jaakL gawL dtaoL gawL saL muyM luaanH moongF suuL gawL phaH nganM
"During the afternoon of the day of the party, all of the available boats run continuously from Tao Island and Samui Island, each headed to Pha Ngan Island."

สำหรับหนังสือพิมพ์ได้ตกเป็นผู้ต้องหาและจำเลยคดีหมิ่นประมาทอย่างง่ายดายไม่เว้นแต่ละวัน
samR rapL nangR seuuR phimM daiF dtohkL bpenM phuuF dtawngF haaR laeH jamM leeuyM khaH deeM minL bpraL maatL yaangL ngaaiF daaiM maiF wenH dtaaeL laH wanM
"Day in and day out, newspapers have been charged with and have become defendants in lawsuits (claiming) libel with greater ease."

ประเทศไทยต่างไปจากประเทศอื่น ๆ ในภูมิภาคอุษาคเนย์ที่ไม่ได้ตกเป็นอาณานิคมของตะวันตก
bpraL thaehtF thaiM dtaangL bpaiM jaakL bpraL thaehtF euunL euunL naiM phuuM miH phaakF ooL saakL naehM theeF maiF daiF dtohkL bpenM aaM naaM niH khohmM khaawngR dtaL wanM dtohkL
"Thailand is different from other countries in Southeast Asia in that it was never a colony of the West."

ด้านรับลมของภูเขาจะมีฝนตกมากกว่าบริเวณด้านอับลม
daanF rapH lohmM khaawngR phuuM khaoR jaL meeM fohnR dtohkL maakF gwaaL bawL riH waehnM daanF apL lohmM
"The windward side of the mountain receives more rain than the leeward side."

แหงนมองเมฆบนท้องฟ้า ไม่เห็นวี่แววว่าฝนจะตก
ngaaenR maawngM maehkF bohnM thaawngH faaH maiF henR weeF waaeoM waaF fohnR jaL dtohkL
"I looked up at the clouds saw no sign of rain."

กลุ่มคนเสื้อแดงก็ตกเป็นจำเลยของสังคมไปในทันที
gloomL khohnM seuuaF daaengM gaawF dtohkL bpenM jamM leeuyM khaawngR sangR khohmM bpaiM naiM thanM theeM
"The 'Red Shirts' have all of a sudden fallen out of favor with Thai society."

เมื่อวานนี้ฝนตกหนักหนาสาหัสสากัน ตกแม่งทั้งวัน เห็นแล้วอยากเปียก
meuuaF waanM neeH fohnR dtohkL nakL naaR saaR hatL saaR ganM dtohkL maaengF thangH wanM henR laaeoH yaakL bpiiakL
"Yesterday it rained heavily; and it rained darned hard all day long; as I watched (the rain) I just wanted to get wet."

ฝนเริ่มตกหนักทำให้ดินจากภูเขาที่ล้อมรอบหมู่บ้านถล่มลงมาทับบ้านเรือนสองหมู่บ้านกว่าเก้าสิบหลัง
fohnR reermF dtohkL nakL thamM haiF dinM jaakL phuuM khaoR theeF laawmH raawpF muuL baanF thaL lohmL lohngM maaM thapH baanF reuuanM saawngR muuL baanF gwaaL gaaoF sipL langR
"The rain began to fall heavily which caused the soil from the mountains surrounding the two villages to wash down and inundate over 90 of the homes there."

ผู้ตายมีปลอกกระสุนปืนขนาด ๙ มม.. ตกอยู่จำนวน ๕ ปลอก และยังค้างอยู่ในรังเพลิงอยู่อีก ๖ นัด
phuuF dtaaiM meeM bplaawkL graL soonR bpeuunM khaL naatL gaoF minM liH maehtF dtohkL yuuL jamM nuaanM haaF bplaawkL laeH yangM khaangH yuuL naiM rangM phleerngM yuuL eekL hohkL natH
"The deceased was found with five expended 9 mm shell casings and six bullets remaining in the [gun’s] clip."

เวลานี้ฝนกำลังตก
waehM laaM neeH fohnR gamM langM dtohkL
"It's raining now."

ฝนที่ตกอยู่ใกล้ ๆ พัดพาเอาความเย็นและความชุ่มชื้นมากกระทบตัวจนรู้สึกได้
fohnR theeF dtohkL yuuL glaiF glaiF phatH phaaM aoM khwaamM yenM laeH khwaamM choomF cheuunH maakF graL thohpH dtuaaM johnM ruuH seukL daiF
"The nearby rain is blowing in a lot of cool air and humidity which I can readily feel."

นายปรีดี พนมยงค์ สร้างคุณงามความดีมากหลายโดยเฉพาะอย่างยิ่ง การจัดตั้งขบวนการเสรีไทยต่อสู้กระทั่งกู้ไม่ให้ไทยต้องตกเป็นฝ่ายแพ้สงคราม แม้จะเข้าร่วมกับญี่ปุ่นก็ตาม
naaiM bpreeM deeM phohnM maH yohngM saangF khoonM ngaamM khwaamM deeM maakF laaiR dooyM chaL phawH yaangL yingF gaanM jatL dtangF khaL buaanM gaanM saehR reeM thaiM dtaawL suuF graL thangF guuF maiF haiF thaiM dtawngF dtohkL bpenM faaiL phaaeH sohngR khraamM maaeH jaL khaoF ruaamF gapL yeeF bpoonL gaawF dtaamM
"Mr. Pridi Pahomyong was responsible for creating much goodness, especially his organizing of the militant Free Thai movement. [This effort] resulted in Thailand was not held responsible for being on the losing side of World War II, even though it entered the war on the Japanese side."

กำขี้ดีกว่ากำตก
gamM kheeF deeM gwaaL gamM dtohkL
"Doing something is better than getting nothing done."

คนโบราณมีความเชื่อว่า ถ้าทำสิ่งวิตถารแล้วฝนจะตกติดกันไม่หยุด
khohnM bo:hM raanM meeM khwaamM cheuuaF waaF thaaF thamM singL witH thaanR laaeoH fohnR jaL dtohkL dtitL ganM maiF yootL
"Our ancestors used to believe that if you do something strange or bizarre, rain will fall without stop."

ฝนหยุดตกแล้ว ก็ออกไปเที่ยวกันเถอะ
fohnR yootL dtohkL laaeoH gaawF aawkL bpaiM thiaaoF ganM thuhL
"It's stopped raining; let's go out somewhere."

ตกเย็น เรือจะพาคุณกลับมาที่หาดหน้าโรงแรม ทันเวลาพระอาทิตย์ตกพอดี
dtohkL yenM reuuaM jaL phaaM khoonM glapL maaM theeF haatL naaF ro:hngM raaemM thanM waehM laaM phraH aaM thitH dtohkL phaawM deeM
"Late afternoon, the boat will take you back to the beach in front of the hotel just in time to catch the sunset."

ขณะเดียวกันเขาก็ภาวนาว่าขอให้งานกินพื้นที่ไปกว่าครึ่งเสียก่อนที่ควายจะกำลังตก
khaL naL diaaoM ganM khaoR gaawF phaaM waH naaM waaF khaawR haiF ngaanM ginM pheuunH theeF bpaiM gwaaL khreungF siiaR gaawnL theeF khwaaiM jaL gamM langM dtohkL
"At the same time he prayed that more than half of his fields could be [plowed] before his buffalo was ready to collapse."

ฝนต้องตกแน่
fohnR dtawngF dtohkL naaeF
"It's going to rain for sure."

น้ำต้มจากรากของต้นไม้ ที่เพื่อนของเขานำมาขายให้เขาเป็นยารักษาอาการปวดเอว น้ำต้มก็จริงอยู่ แต่มันมีการตกตะกอนของรากต้นไม้ไง
naamH dtohmF jaakL raakF khaawngR dtohnF maaiH theeF pheuuanF khaawngR khaoR namM maaM khaaiR haiF khaoR bpenM yaaM rakH saaR aaM gaanM bpuaatL aayoM naamH dtohmF gaawF jingM yuuL dtaaeL manM meeM gaanM dtohkL dtaL gaawnM khaawngR raakF dtohnF maaiH ngaiM
"It was water boiled with tree roots, which a friend of his had sold him as a medication to treat his lower-back pain. The water was boiled, all right, but it contained the sediment of the tree roots, you see. [That’s how it was.]."

ฝนตกทำให้แผนที่ค่อนข้างจะเปื่อยยุ่ยและต้องถือด้วยความระมัดระวัง
fohnR dtohkL thamM haiF phaaenR theeF khaawnF khaangF jaL bpeuuayL yuyF laeH dtawngF theuuR duayF khwaamM raH matH raH wangM
"The rain made the map rather wet and limp and we had to handle it with great care."

ดิฉันเกรงว่าฝนจะตก
diL chanR graehngM waaF fohnR jaL dtohkL
[spoken by a female] "I am afraid it is going to rain."

ลิงยังตกต้นไม้
lingM yangM dtohkL dtohnF maaiH
"Homer sometimes nods."

ตกใจหมดเลย!
dtohkL jaiM mohtL leeuyM
[exclamation] "Gosh! You scared me!"

ตกใจหมดเลย!
dtohkL jaiM mohtL leeuyM
"[an interjection used or said immediately after someone has sneaked up on you] You scared the bejesus (living daylights) out of me!"

วัวสันหลังขาด เห็นนกกาบินผาดก็ตกใจ
wuaaM sanR langR khaatL henR nohkH gaaM binM phaatL gaawF dtohkL jaiM
"Conscience makes cowards of us all."

มิใช่เพิ่งไปเตรียมตัวและแก้ลำในห้วงนาทีสุดท้ายคล้ายกับคนตกใจรีบคว้าข้าวของวิ่งออกจากบ้านเมื่อมีคนตะโกนบอกว่าบ้านถูกไฟไหม้
miH chaiF pheerngF bpaiM dtriiamM dtuaaM laeH gaaeF lamM naiM huaangF naaM theeM sootL thaaiH khlaaiH gapL khohnM dtohkL jaiM reepF khwaaH khaaoF khaawngR wingF aawkL jaakL baanF meuuaF meeM khohnM dtaL go:hnM baawkL waaF baanF thuukL faiM maiF
"You should not get yourself ready and retaliate at the last minute like a person who panics, throws his things together, and runs out of the house when someone screams that his house is on fire."

นางพยาบาลกำลังพยายามปลอบใจผู้ป่วยไม่ให้ตื่นเต้นตกใจกับบาดแผลและรอยเลือดของตนเอง
naangM phaH yaaM baanM gamM langM phaH yaaM yaamM bplaawpL jaiM phuuF bpuayL maiF haiF dteuunL dtenF dtohkL jaiM gapL baatL phlaaeR laeH raawyM leuuatF khaawngR dtohnM aehngM
"The nurse is trying to comfort and calm down [her] patient not to be shocked when he sees his wounds and bloodstains."

ลุงใสตกใจรีบลุยน้ำกลับมาที่กระท่อมน้ำท่วมถึงขนาดพื้นกระท่อมแล้ว
loongM saiR dtohkL jaiM reepF luyM naamH glapL maaM theeF graL thaawmF naamH thuaamF theungR khaL naatL pheuunH graL thaawmF laaeoH
"Uncle Sai became alarmed and hurried back to his stilt hut where the water had already reached the raised floor level."

เขาตาค้างตกใจนอนฟังเสียงอันแปลกประหลาดอย่างตื่นเต้น
khaoR dtaaM khaangH dtohkL jaiM naawnM fangM siiangR anM bplaaekL bpraL laatL yaangL dteuunL dtenF
"He lay with his eyes wide-open, listening excitedly to the strange and wonderful sounds."

ถ้าเธอตกใจก็คงมีปัญหาแน่นอน
thaaF thuuhrM dtohkL jaiM gaawF khohngM meeM bpanM haaR naaeF naawnM
"If she became alarmed there would be a problem for sure."

อย่าได้ตกใจ ถึงห่างแค่ไหน ก็ไม่สำคัญ
yaaL daiF dtohkL jaiM theungR haangL khaaeF naiR gaawF maiF samR khanM
Do not be discouraged; it is not important how far apart we are.

เขาแข็งทื่อเหมือนถูกสาปให้เป็นหินเพราะความตกใจสุดขีด
khaoR khaengR theuuF meuuanR thuukL saapL haiF bpenM hinR phrawH khwaamM dtohkL jaiM sootL kheetL
"He [stands] frozen in place as if bewitched into stone because he was so frightened."

การแปรเปลี่ยนที่น่าตกใจ
gaanM bpraaeM bpliianL theeF naaF dtohkL jaiM
an alarming change

เขาประกาศท่าทีชัดเจนและเปิดเผยอย่างน่าตกใจว่าประชาชนกำลังโหยหาการปฏิวัติ
khaoR bpraL gaatL thaaF theeM chatH jaehnM laeH bpeertL pheeuyR yaangL naaF dtohkL jaiM waaF bpraL chaaM chohnM gamM langM hooyR haaR gaanM bpaL dtiL watH
"He expressed his position very clearly and revealed with great alarm that the people are longing for (another) coup d'état."

น้ำตกมีเสน่ห์ดึงดูดนักท่องเที่ยวอย่างไม่เสื่อมคลาย
namH dtohkL meeM saL nehL deungM duutL nakH thaawngF thiaaoF yaangL maiF seuuamL khlaaiM
"Waterfalls attract tourists unceasingly."

พอเข้าเขตจังหวัดตรังก็ผ่านเขาช่อง ซึ่งมีน้ำตกและทัศนียภาพอันสวยงาม
phaawM khaoF khaehtL jangM watL dtrangM gaawF phaanL khaoR chaawngF seungF meeM namH dtohkL laeH thatH saL neeM yaH phaapF anM suayR ngaamM
"Upon entering the province of Trang, one travels through mountains and passes which feature waterfalls and beautiful scenery."

คิดไม่ออก แก้ไม่ตก
khitH maiF aawkL gaaeF maiF dtohkL
"A leaf screening the eye."

ข่าวที่ตกเป็นข่าวรายวัน เป็นไปในลักษณะของการคาดการณ์หรือการเดาใจที่มาจากการปล่อยข่าวแบบโยนหินถามทางของนักการเมือง
khaaoL theeF dtohkL bpenM khaaoL raaiM wanM bpenM bpaiM naiM lakH saL naL khaawngR gaanM khaatF gaanM reuuR gaanM daoM jaiM theeF maaM jaakL gaanM bplaawyL khaaoL baaepL yo:hnM hinR thaamR thaangM khaawngR nakH gaanM meuuangM
"The news item which made the daily papers was in the nature of a prediction or a guess which came from an (intentional) news leak generated by the politicians to test the waters (for the idea)."

ตราบใดที่ยังจับมือใครดมไม่ได้ตราบนั้น ใครที่ทำแล้วได้ประโยชน์ ย่อมตกเป็นผู้ต้องสงสัยได้ทั้งนั้น
dtraapL daiM theeF yangM japL meuuM khraiM dohmM maiF daiF dtraapL nanH khraiM theeF thamM laaeoH daiF bpraL yo:htL yaawmF dtohkL bpenM phuuF dtawngF sohngR saiR daiF thangH nanH
"As long as there's no way to (directly) identify the perpetrator, anyone who would benefit from (the act) can be seen as a suspect."

เอากุ้งฝอยไปตกปลากะพง
aoM goongF faawyR bpaiM dtohkL bplaaM gaL phohngM
"To throw out a sprat to catch a mackerel." — "To venture a small fish to catch a great one."

สีจะตกมั้ยเนี่ย?
seeR jaL dtohkL maiH niiaF
"Will the colors fade/run?"

สีไม่ตก
seeR maiF dtohkL
"The color does not fade."